تغير المناخ يهدد إحدى أقدم بحيرات أوروبا

توضح هذه الصورة مدى انحسار شواطئ بحيرة بريسبا (أ.ف.ب)
توضح هذه الصورة مدى انحسار شواطئ بحيرة بريسبا (أ.ف.ب)
TT

تغير المناخ يهدد إحدى أقدم بحيرات أوروبا

توضح هذه الصورة مدى انحسار شواطئ بحيرة بريسبا (أ.ف.ب)
توضح هذه الصورة مدى انحسار شواطئ بحيرة بريسبا (أ.ف.ب)

لطالما اشتُهرت بحيرة بريسبا الموجودة منذ آلاف السنوات في جنوب شرقي أوروبا بمياهها النقية العذبة، لكنها اليوم تتقلص على نحو منذر تحت وطأة تغير المناخ والتلوث والاستخدام الجائر.
وتقع بحيرة بريسبا على الحدود بين ألبانيا ومقدونيا الشمالية واليونان، وهي من أقدم بحيرات أوروبا، وتعد موئلاً لآلاف الأنواع النباتية والحيوانية التي تعتمد على مياهها ونظامها البيئي، لكن ارتفاع درجات حرارة الأرض أدى إلى انخفاض معدل المتساقطات، ما تسبب في جفاف الأنهر والجداول التي تصب فيها.
وتسبب انخفاض معدل هطول الأمطار وتساقط الثلوج في تقلص البحيرة التي انحسرت ضفافها في بعض الأماكن حتى مسافة ثلاثة كيلومترات، وفقاً لحراس مسؤولين عن مراقبة منطقة محمية أنشأتها مقدونيا الشمالية.
وقال أحد هؤلاء الحراس، غوران ستويانوفسكي (38 عاماً) الذي يمارس عمله منذ عشر سنوات: «في السابق، كانت تتساقط ثلوج كثيرة، ويصل ارتفاعها إلى متر أو متر ونصف متر، لكن في السنوات الأخيرة، أصبح تساقطها شبه معدوم».
ويؤكد المتخصصون الاتجاه الذي يلاحظه السكان من جيل إلى آخر، ويوضحون بالتفصيل الطرق المتعددة التي يؤدي بها تغير المناخ إلى تقلص البحيرة.
وحسب دراسة استشهدت بها وكالة الفضاء الأميركية (ناسا)، فقدت بحيرة بريسبا 7 في المائة من مساحتها ونصف حجمها بين عامي 1984 و2020.
وأوضح سباسي شومكا الأستاذ في جامعة تيرانا الزراعية في ألبانيا، لوكالة «الصحافة الفرنسية»، أن «التغيرات في مستويات البحيرة مرتبطة بالتغير المناخي». ومن بين أمور أخرى، يذكر ارتفاع درجات الحرارة الذي يزيد من تبخر المياه، وانخفاض معدل المتساقطات السنوية، واستخدام المياه في الزراعة.
وقال شومكا: «نظراً إلى موقع البحيرة، فإن الحل الوحيد هو العمل المشترك» بين سلطات مقدونيا الشمالية وألبانيا واليونان. وأوضح زلاتكو ليفكوف عالم الأحياء الجامعي في سكوبيي، لوكالة «الصحافة الفرنسية»، أن «البحيرة تعاني التلوث الكثيف منذ عقود. بكل بساطة قد يتغير موطن عديد من الأنواع وينخفض عددها، ومن المحتمل أن تنقرض».
وتختلف الدراسات حول عمر البحيرة؛ إذ يقول بعض العلماء إنها تشكلت قبل مليون عام، في حين يقول آخرون إنها تعود إلى خمسة ملايين عام. وتعد هذه البحيرة مع محيطها موطناً لنحو ألفي نوع من الأسماك والطيور والثدييات والنباتات.


مقالات ذات صلة

تطبيق يسبق الخطر ويُنقذ أغنام منغوليا من الهلاك

يوميات الشرق في اتساع السهول... عين لا تغفل عن القطيع (أ.ف.ب)

تطبيق يسبق الخطر ويُنقذ أغنام منغوليا من الهلاك

تتأثّر منغوليا، بمساحتها الشاسعة وكثافتها السكانية المنخفضة، على نحو غير متناسب بالتغيّرات المناخية...

«الشرق الأوسط» (لندن)
شمال افريقيا طفل يعاني من سوء التغذية يتلقى العلاج في مستشفى بنادر في العاصمة الصومالية مقديشو يوم 14 مايو 2025 (أ.ب)

مرصد عالمي: آلاف نازحي الصومال قد يواجهون الجوع بنهاية العام

يواجه ملايين الصوماليين انعداماً حاداً للأمن الغذائي، وسط مخاوف من مجاعة بين نازحي بيدوة، مع تفاقم الجفاف والصراع ونقص المساعدات.

«الشرق الأوسط» (نيروبي)
بيئة شعاب مرجانية في جزيرة كوه ماك بمقاطعة ترات بتايلاند 8 مايو 2024 (رويترز)

دراسة: العالم ليس على المسار الصحيح لتحقيق أهدافه بحماية الطبيعة

أفادت دراسة جديدة نُشرت الأربعاء بأن دول العالم ليست على المسار الصحيح لتحقيق التزاماتها بحماية 30 % من أراضي العالم ومحيطاته بحلول عام 2030

«الشرق الأوسط» (باريس)
علوم هل سيُسهم الذكاء الاصطناعي في صنع الكوارث؟

هل تفوّق الذكاء الاصطناعي على التغير المناخي في تهديد البشرية بالفناء؟

التهديد الوجودي الذي يمثله التغير المناخي ليس افتراضياً... إنه يقتل الناس بالفعل في الوقت الراهن.

«الشرق الأوسط» (نيويورك)
العالم الأمين العام للأمم المتحدة أنطونيو غوتيريش خلال الدورة 81 للجمعية العامة للأمم المتحدة في مقرها بنيويورك يوم 22 سبتمبر 2026 (أ.ب)

غوتيريش يدعو أميركا والصين لبدء حوار بشأن الذكاء الاصطناعي

دعا الأمين العام للأمم المتحدة أنطونيو غوتيريش، الثلاثاء، الولايات المتحدة والصين إلى بدء حوار بشأن مستقبل تكنولوجيا الذكاء الاصطناعي.

«الشرق الأوسط» (نيويورك)

Zelensky Says Trump Made 'Final Decision' to Give Ukraine Patriot License

NEW YORK, NEW YORK - SEPTEMBER 23: President of Ukraine Volodymyr Zelensky addresses the 81st session of the United Nations (UN) General Assembly at UN Headquarters on September 23, 2026 in New York City. Alexi J. Rosenfeld/Getty Images/AFP
NEW YORK, NEW YORK - SEPTEMBER 23: President of Ukraine Volodymyr Zelensky addresses the 81st session of the United Nations (UN) General Assembly at UN Headquarters on September 23, 2026 in New York City. Alexi J. Rosenfeld/Getty Images/AFP
TT

Zelensky Says Trump Made 'Final Decision' to Give Ukraine Patriot License

NEW YORK, NEW YORK - SEPTEMBER 23: President of Ukraine Volodymyr Zelensky addresses the 81st session of the United Nations (UN) General Assembly at UN Headquarters on September 23, 2026 in New York City. Alexi J. Rosenfeld/Getty Images/AFP
NEW YORK, NEW YORK - SEPTEMBER 23: President of Ukraine Volodymyr Zelensky addresses the 81st session of the United Nations (UN) General Assembly at UN Headquarters on September 23, 2026 in New York City. Alexi J. Rosenfeld/Getty Images/AFP

Ukrainian President Volodymyr Zelensky on Friday said US President Donald Trump told him he would allow Ukraine to produce advanced Patriot air defense missiles, after a series of reversals on the issue.

Kyiv is facing a shortage of the missiles, which remain the only ones reliably able to counter the ballistic missiles that Russia launches at Ukraine.

"At our last meeting, President Trump emphasized to me that yes, I have made a final decision. Ukraine will receive licenses for the production of Patriot missiles," Zelensky said in a voice note to journalists.

In July, Trump said it would be "pretty cool" to grant Ukraine the licenses, before backtracking, saying the United States should be "very careful" before granting Ukraine authorization.

Ukraine has reported an acute shortage of Patriot interceptors since the United States and Israel went to war with Iran in February, diverting supplies of the advanced systems.

Even if the licenses are granted, establishing industrial capacity would require more than a year and would not meet Kyiv's immediate needs.

And Kyiv has renewed calls for urgent support ahead of winter, and the threat of a repeated campaign of Russian strikes against Ukraine's power and heating infrastructure.

Kyiv needs five percent of the United States' Patriot interceptor missiles to get through the winter and 10 percent to destroy all of Russia's ballistic projectiles, Zelensky said last month.

In parallel, he said Kyiv is working on its own anti-ballistic systems, Freya.


2 bin yıllık duvar kalıntıları, Paris'in kuruluşuna ışık tutabilir

Lutetia oppidumunun duvarı (Anastasia Choquet/DRAC Île-de-France)
Lutetia oppidumunun duvarı (Anastasia Choquet/DRAC Île-de-France)
TT

2 bin yıllık duvar kalıntıları, Paris'in kuruluşuna ışık tutabilir

Lutetia oppidumunun duvarı (Anastasia Choquet/DRAC Île-de-France)
Lutetia oppidumunun duvarı (Anastasia Choquet/DRAC Île-de-France)

Arkeologlar, Fransa'daki Notre Dame yakınlarında yanmış eski bir duvarın kalıntılarını ortaya çıkardı. Bu "önemli dönüm noktası", Fransa'nın başkenti Paris'in daha sonra üzerine kurulduğu Galya kasabasının kalıntılarının keşfine yol açabilir.

Tarihi anekdotlarda, Parisii adlı bir Galya kabilesinin istilacı Roma ordusunun eline geçmesini önlemek için surlarla çevrili kendi kentlerini MÖ 52'de ateşe verdiği anlatılıyor.

Jül Sezar, Antik Gal kasabası Lutetia'dan bahsetse de bugüne kadar varlığına dair somut bir kanıt bulunamamıştı.

Fransız Kültür Bakanı Catherine Pégard, "Gal Lutetia'sını anlamak için belki de şimdiye kadar keşfedilen en önemli kalıntılardan biriyle karşı karşıyayız" diyor.

Çevrilen açıklamaya göre bakanlık bu keşfi "önemli bir arkeolojik dönüm noktası" diye niteliyor.

Pégard, "Bilimsel ihtiyat, bu duvarın işlevini ve tarihçesini doğrulamayı gerektiriyor ancak ipuçlarının bir araya gelmesi şu anda bilhassa çarpıcı" ifadelerini kullanıyor.

Keşif, Hôtel-Dieu Hastanesi'nin avlusundaki yenileme çalışmaları sırasında yapıldı.

Araştırmacılar başlangıçta antik yerleşimler, yollar veya Orta Çağ'a ait yapıların izlerini bulmayı umuyordu.

Bunun yerine, Galya tahkimatlarına özgü taş ve ahşap bir duvarın 20 metre uzunluğundaki yanmış kalıntılarını buldular.

Sonraki kazılarda, duvar yapısının önünde yangında tahrip olmuş ahşap bir binanın kalıntılarına dair izler ortaya çıktı.

Duvarın dibinde Galyalılara ait mızrak ucu da bulundu. Ayrıca kazı ekibinin kum ve çakıldan oluşan iki metre kalınlığında yapay bir platform keşfetmesi, bölgede büyük bir antik tahkimat olduğu hipotezini güçlendiriyor.

Fransa'nın Bölgesel Arkeoloji Servisi'nden (DRAC Île-de-France) kültürel miras küratörü ve yöneticisi Dorothée Chaoui-Derieux, "Büyük bloklar ve çapraz kiriş sisteminden oluşan duvarın mimarisi nedeniyle aklımıza hemen, bunun Galya geleneğine ait bir duvar olabileceği geldi" diyor.

csdfvgth
Dorothée Chaoui-Derieux, kazı ekibinin üyeleriyle birlikte (Anastasia Choquet/DRAC Île-de-France)

İlk sonuçlara göre duvarın ahşap unsurları MÖ 200'le MÖ 10 arasına tarihleniyor.

Bulgular, bu antik Galya kabilesinin ana yerleşim yerinin ilk arkeolojik izi olabilir.

Bölge aynı zamanda Galya kabilesiyle Roma lejyonları arasındaki Lutetia Savaşı'na da tanıklık etmiş olabilir.

En önemlisi, kazılar Paris'in gerçekten de bu antik Galya kentinin kalıntıları üzerine kurulduğunu kanıtlayarak diğer varsayımların ortadan kalkmasını sağlayabilir.

DRAC Île-de-France'ın bölgesel arkeoloji küratörü Stéphane Deschamps, "Bu keşif, arkeolojik bir boşluğu dolduruyor" diyor.

Lutetia'nın yeri yüzyıllardır tartışılıyordu... Hatta bazıları Nanterre'de bir yer olduğunu varsaymıştı. Bugün bu duvar ve çevresiyle birlikte, bu gizemin anahtarını elimizde tutuyor olabiliriz.

78ukl8
Lutetia oppidumunun duvarı (Anastasia Choquet/DRAC Île-de-France)

Keşif bazı zorlukları da beraberinde getiriyor: Yangına maruz kalan duvar kalıntıları son derece kırılgan.

Araştırmacılar, kalıntıların derinde yer alması nedeniyle mimari proje kapsamında duvarın yerinde korunmasının da zor olduğunu belirtiyor.

Île-de-France Bölgesi Kültür İşleri Direktörü Edward de Lumley, "Planlanan çalışmalar kapsamında bu duvarın yerinde kalması mümkün değil" diyor.

Lumley, "Yakında bir kalıp yapılacak; böylece kalıntılar üzerinde yürütülecek ve bize çok şey öğretecek inceleme aşamasının ardından, orijinal taşların da kullanıldığı bir duvar bölümü yeniden inşa edilebilecek" ifadelerini kullanıyor.

Independent Türkçe


Bentley'in elektrikli modelinde motor sesi yerine davul var

Bentley CEO'su Frank-Steffen Walliser, yapay motor sesini "araca duygu katmak" için eklediklerini söylüyor (Bentley)
Bentley CEO'su Frank-Steffen Walliser, yapay motor sesini "araca duygu katmak" için eklediklerini söylüyor (Bentley)
TT

Bentley'in elektrikli modelinde motor sesi yerine davul var

Bentley CEO'su Frank-Steffen Walliser, yapay motor sesini "araca duygu katmak" için eklediklerini söylüyor (Bentley)
Bentley CEO'su Frank-Steffen Walliser, yapay motor sesini "araca duygu katmak" için eklediklerini söylüyor (Bentley)

Lüks araç markası Bentley ilk tamamen elektrikli arabasını tanıttı. Otomotiv üreticisi, geleneksel motor hissini sürücülere yaşatmak için davullarla motor sesini taklit etti.

Şirket, Torcal isimli SUV modeli sayesinde varlıklı müşterilerin, sevdikleri özelliklerden ödün vermeden daha çevre dostu otomobiller kullanabileceğini belirtiyor.

Birleşik Krallık merkezli üretici, yeni modelinin Flying Spur kadar konforlu ve Continental GT Speed ​​kadar dinamik olduğunu savunuyor. 

Elektrikli otomobiller benzinle çalışanlardan farklı olarak motor soğutması için ızgaraya ihtiyaç duymasa da Torcal, geleneksel ızgarayı çağrıştıran elmas şeklinde farlara sahip. 

Bentley'nin tasarım direktörü Robin Page, "Izgaralar motoru soğutmaya yarar. Biz de 'Hadi bir sanat eseri yaratalım' diye düşündük ve mirasımızın ikonik bir unsurunu yansıtan aydınlatmalı bir ızgara tasarladık" diye açıklıyor.

Araç ayrıca timpani davulları kayıtlarıyla oluşturulan sentetik sesle V8 motorunu da taklit ediyor. Bentley, elektrikli araca içten yanmalı motor hissini vermek için davul, viyola ve bas gitar çalan gerçek müzisyenleri kaydetti.

Elektrikli araçların doğası gereği sessiz olması nedeniyle geliştirilen ses sistemi, araç hızlandıkça temposu artan daha küçük davullarla destekleniyor ve istendiği zaman kapatılabiliyor.

Page, "V8 sesini kaydedebilirdik ama bu gerçekçi olmazdı" diyerek ekliyor: 

Artık insanların bunu benzinli motordan çok daha fazla beğendiği bir noktaya geliyoruz.

Bentley CEO'su Frank-Steffen Walliser da "Önceliğimiz her zaman bir Bentley üretmekti. İnsanların sadece elektrikli olduğu için tamamen farklı bir araba istemediğini düşünüyoruz" ifadelerini kullanıyor.

Volkswagen Group'a ait şirketin ürün gamındaki 4. model serisi olan Torcal, tek şarjla 600 kilometre yol kat edebiliyor. 

Ayrıca ultra hızlı bir cihazla şarjı 20 dakika içinde 10'dan yüzde 80'e çıkıyor. Şirket, 10 yıllık garanti kapsamındaki bataryanın 100 bin km veya 8 yıl sonra bile toplam enerjisinin yüzde 90'ını koruyacağını tahmin ediyor.

173 bin sterlinden (yaklaşık 11 milyon 230 bin TL) satışa sunulacak Torcal, lüks otomotiv üreticisinin daha hesaplı araçları arasında. 

Diğer lüks araç markalarından Ferrari, ilk elektrikli aracı Luce'u 550 bin eurodan başlayan fiyatlarla satışa sunarken, Rolls-Royce'un Spectre modeli 330 bin sterlinden (yaklaşık 21 milyon 415 bin TL) başlıyor. 

Walliser, Torcal'ın "daha genç bir müşteri kitlesini" çekmesini beklediklerini söylüyor.

Ayrıca daha uygun modelin yeni pazarlara girmelerini sağlamasını da umuyor. 

Bentley, aracı mevcut ve potansiyel müşterilerine tanıtırken, özellikle Avrupa, Ortadoğu ve elektrikli araç kullanımının yüksek olduğu ABD eyaletlerinden yoğun ilgi görüyor. Çin'deki lansman kampanyasının ise gelecek yıl başlaması planlanıyor.

Walliser, "İlginin yarısı, mevcut müşterilerden geliyor. Yaklaşık yüzde 50'si ise markaya yeni katılanlardan oluşuyor" diyor.

Bentley, Torcal modelini üretmek için İngiltere'nin kuzeybatısındaki Crewe'daki fabrikasına 350 milyon sterlin (yaklaşık 22 milyar 700 milyon TL) yatırım yaptı. Aracın tam kapasite üretiminin 2027'nin başlarında başlaması hedefleniyor.

Independent Türkçe, Reuters, Guardian, Auto Express, Electrek