​İnsan hakları örgütlerinden Suriye’deki cezaevlerinde koronavirüs uyarısı

​İnsan hakları örgütlerinden Suriye’deki cezaevlerinde koronavirüs uyarısı

Çarşamba, 25 Mart, 2020 - 14:30
Suriye’nin Haseke şehrinde mahkumlarla dolu bir hücre (Reuters)
Londra/Şarku’l Avsat

İnsan hakları örgütleri, dünya genelinde binlerce insanın hayatını kaybetmesine neden olan koronavirüs salgınının, aşırı kalabalık ve sağlık hizmetlerinden yoksun Suriye’deki hapishanelerde ‘felakete’ yol açacağı konusunda uyarıda bulundu.

Uluslararası Af Örgütü araştırmacısı Diana Saman, konuyla ilgili AFP’ye yaptığı açıklamada, “Virüs güvenlik unsurlarına veya sivil hapishanelere yayılmışsa büyük bir insani felakete yol açacaktır” ifadelerini kullandı.

Saman açıklamasında, son dokuz yıl içerisinde Suriye’deki güvenlikten sorumlu yetkililerin basit hastalıklar için bile herhangi bir sağlık hizmeti sağlamadığını ifade etti.

Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü'ne göre, Suriye rejiminin kontrolünde bulunan hapishane ve gözaltı merkezlerinde, birçoğu protesto gösterileri ile rejime karşı çıkan siyasi görüşlerini ifade on binlerce kişi bulunuyor. Bahsi geçen bu kişiler, virüslerin hızla yayılmasına olanak tanıyan, yeterli gıda, sağlık ve havalandırmadan yoksun bırakılan dar, kalabalık hücrelere yerleştirildi.

Mahkumların ve tutukluların akıbetiyle ilgili endişeler, geçtiğimiz Pazar günü Şam tarafından ülkede ilk koronavirüs vakasının kaydedildiği açıklamasının ardından artış gösterdi. Suriye’de dokuz yılı aşkın bir süredir devam eden savaş hastanelerin bir çoğunun tahrip edilmesine, sağlık personelinin yerlerinden edilmesine ve ekipman eksikliğine yol açtı.

İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) araştırmacısı Sara Kayyali, “Gözaltı merkezlerinde görülebilecek bir koronavirüs vakası felaket olur. Sadece virüs son derece bulaşıcı ve ölümcül olduğu için değil, aynı zamanda Suriye rejiminin tutuklulara işkence ve kötü muamelede bulunması onları salgın riskine karşı daha savunmasız hale getirdi” dedi.

İnsan Hakları İzleme Örgütü yıllar içinde, açlık, kötü muamele ve sağlık hizmeti eksikliğinin yanı sıra binlerce insanı öldüren işkence, infaz dahil olmak üzere gözaltı merkezlerinde ve hapishanelerde yaygın olan bir çok istismarları belgeledi.

Kayyali, virüsün hapishanelere yayılması durumunda ölüm oranlarında artış yaşanacağı konusunda uyarı yaptı.

Saman ise, rejimin hastalıklarla mücadele amaçlı herhangi bir tedaviyi sağlamakla yükümlü olduğunu hatırlattı.

Geçtiğimiz Pazartesi günü aralarında insan hakları örgütleri ve Suriyeli muhaliflerin de bulunduğu 43 grup, yaptıkları ortak açıklamada, yetkililerin virüsün bulaşmasını sınırlamak için mahkumları ve siyasi tutukluları derhal serbest bırakması ve yeni tutuklama yapmaması gerektiğini bildirdi.

Suriye Medya ve İfade Özgürlüğü Merkezi, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Uluslararası Kızılhaç Komitesi’nin de aralarında bulunduğu bazı örgütler, gözaltı merkezlerindeki sağlık koşullarının iyileştirilmesi için acilen bu yerlere ziyaretler yapılması konusunda yetkililere baskı yapıyor.

Birleşmiş Milletler (BM) Suriye Özel Temsilcisi Geir Pedersen, yeni tip koronavirüs salgınıyla daha etkin mücadele edilebilmesi için Suriye'nin tamamında ateşkes çağrısında bulundu. Dün Cenevre'de açıklamalarda bulunan Pedersen, koronavirüs salgınının bölgedeki insanların tamamını tehdit ettiğini söyledi. Pedersen, Suriye savaşı süresince hastane ve tıbbi merkezlerin yok edildiğini ve ülkede tıbbi malzeme ve çalışabilecek eleman eksikliği olduğunu belirtti. Temsilci, özellikle iltica eden, yerinden edilen, tutuklu olan ve kaçırılan kimselerin tehlikeli koşullar altında yaşadığını kaydetti.

Pedersen’in bu çağrısı, Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed’in 22 Mart tarihinde bazı mahkumlar için af kararı vermesinin ardından geldi.

Adalet Bakanı Yardımcısı Nizar Sadıki, Suriye televizyon kanalına yaptığı açıklamada, koronavirüs salgının ardından çıkarılan af yasasıyla cezaevlerindeki aşırı kalabalıklaşmanın önüne geçmeyi hedeflediklerini söyledi.

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR), ülkenin kuzeybatısında Heyetu Tahriru’ş Şam  (HTŞ), Suriyeli muhalif gruplar ve Suriye Demokratik Güçleri (SDG) tarafından kontrol edilen hapishanelerde on binlerce tutukluya dair endişelerin olduğunu kaydetti.


Editörün Seçimi

Multimedya