​Menufiyeli bir pilot: Hüsnü Mübarek

​Menufiyeli bir pilot: Hüsnü Mübarek

Perşembe, 27 Şubat, 2020 - 09:45
Semir Ataullah
Lübnanlı gazeteci - yazar 

Mısır, tarihi boyunca birçok kralın gölgesinde yaşamıştır. Son krallar, Mısır’ın modernleşmesinde büyük katkıları olan Kavalalı Mehmed Ali Paşa ve mahdumlarıydı. 1953’te krallığın kaldırılmasıyla birlikte, cumhuriyet; alışkın olmadığı hükümet kavramlarıyla cebelleşirken, Cemal Abdunnasır yönetimin başına geçerek, ülkeyi ‘devrimci’ bir çizgiye sürükledi.

Abdunnasır geçmişin izlerini yavaş yavaş silerek, kademeli olarak ‘batı cephesinden’ uzaklaştı ve Sovyetler Birliği ile ilişkiler kurdu. Cemal Abdunnasır’ın ardından Mısır’ın başına geçen Enver Sedat’ın temel sloganı: “çözümün yüzde doksan dokuzu ABD’nin elindedir” şeklindeydi. Sedat, geçmişte örneği olmayan bir adım atarak yirmi bin Sovyet uzmanını ülkeden kovduğunu açıkladı. Bu sayı, Mısır'ın Rus sistemine bağlılığının derecesini gösterir nitelikteydi. Sonra daha da ileri giderek, Kudüs’e uçtu, mendiliyle alnındaki teri silerken bir yandan da tek tek tüm İsrailli yetkililerin elini sıkmaktaydı.

Enver Sedat asla, arkadaşı Cemal Abdunnasır’ın yerini alacağını düşünmüyordu. Kimse de Sedat’ın 6 Ekim Platformunda suikasta uğrayıp, yardımcısı Hava Pilot Korgeneral Hüsnü Mübarek’in onun yerini alacağını tahmin etmiyordu. Mısırlılar bu gelişme karşısında şaşkına dönmüştü, ancak en çok şaşıran kişi Hüsnü Mübarek’in kendisiydi. Arap Birliği eski Genel Sekreteri Amr Musa, Mübarek hakkında, “O tam bir Menufiyelidir. Onu aldatmak adeta imkânsızdır. Tam bir denge adamıdır. Başkan saygınlığıyla, iç güvenlik ve halkla iletişimde denge gözetirdi” diyor.


Bu kurnaz Menufiyeli, Mısır’ı, ne sağa ne sola, hiçbir yere götürmemeye karar verdi. Mısır’ı çatışmalardan ve soğuk savaş sırasında sağa sola çekiştirilmekten kurtararak iyileştirmeye çalıştı. Bu yüzden Amr Musa şöyle diyor, “Mübarek, Kaddafi’nin Afrika krallıkları arasında at koşturmasına göz yumdu. Lübnan’a yaklaşmadı çünkü bu ülkenin Suriye için hassasiyetinin farkındaydı.”

Menufiyeli kelimesini merak eden olursa diye söyleyelim: Kelime Menufiye şehrinden olan anlamına geliyor, ancak Amr Musa’nın kast ettiği anlamı; “dikkatli ve temkinli” olsa gerek. Mübarek de selefleri gibi bir askerdi, ancak pilot olduğu için, hem yüksek görür hem de dikkat isteyen mesleği gereği diğerlerinden ayrışmaktaydı. Kazanacaklarından önce kaybedeceklerini hesaplardı.

Uzun yıllar boyunca konuşmalarını takip eden bir gazeteci olarak şunu söyleyebilirim; bir defa dahi hesapsız konuştuğuna şahit olmadım. Her kelimesini, yanlış anlaşılmalara mahal vermemek adına özenle seçerdi. Mısır’ın uzun süre ‘Amerikan dalgalarında’ seyretmesini sağladı. Gemisini fırtınalardan korumak amacıyla sahile yakın bir şekilde yürütmeyi tercih etti.  

Hüsnü Mübarek son dönemlerinde kendisini otoritenin cazibesine kaptırdı. Mısır’ın onun döneminde yaşadığı istikrarı kendi varlığıyla ilişkilendirdi. Kendisinin ‘istikrarın’ sürmesi için olmazsa olmaz olduğunu, hatta kendisinden sonra oğlunun da ‘istikrarın’ bir şartı olduğunu düşündü. Bir pilot hesaplamada hata yaparsa, düşüş kaçınılmaz olur. Ya da kendisinin de arzuladığı şekliyle ‘iniş’ diyelim. Hüsnü Mübarek son ana kadar Menufiyeli olarak kalmayı başaramadı. 


DİĞER KÖŞE YAZILARI

Editörün Seçimi

Multimedya