BM: Yemenli esir ve tutuklular meselesinde yeni gelişmeler var

BM: Yemenli esir ve tutuklular meselesinde yeni gelişmeler var

Pazartesi, 17 Şubat, 2020 - 10:45
Macid Fadail
Aden/Ali Rebi

Yemenli ve uluslararası kaynaklar, meşru Yemen hükümeti ve Husi grubun Amman’da, konuya ilişkin istişarelerin başlamasından yaklaşık 1 hafta sonra esir ve tutuklu takası hususunda kısmi bir atılımı teşkil eden bir anlaşmaya vardıklarını açıkladı.

Yemen hükümetinde İnsan Hakları Bakanı Yardımcısı ve hükümetine müzakere heyeti üyesi Macid Fadail, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Tedrici anlaşma, nihayetinde herkesin karşılığında herkesin serbest kalmasını sağlayacaktır. Ürdün Haşimi Krallığı’na, ev sahipliği yaptığı ve bu aşamalı anlaşmaya ulaşmamız adına çalışmalarımızı kolaylaştırdığı için çok teşekkürlerini sunuyorum” ifadelerini kullandı.

Fadail, “Mekanizma, şu an listelerin karşılıklı teslim edilmesine, takas ve uygulama aşamasına ulaşmak için bir anlaşmaya odaklandı” dedi. Yemen Dışişleri Bakanlığı ise, yayınladığı bir bildiride, Birleşmiş Milletler’in (BM) Yemen Özel Temsilcisi Martin Griffiths ve Uluslararası Kızılhaç Komitesi’nin esirleri serbest bırakmak için aşamalı bir anlaşmaya ulaşma çabalarına övgüde bulundu. Hükümetin başından bu yana ‘herkese karşılık herkes’ ilkesi doğrultusunda aradığı şeyin bu olduğunu ifade eden Bakanlık, ‘Yeni anlaşma, Ürdün’de üzerinde uzlaşı sağlandığı gibi gecikme olmaksızın uygulanması gereken insani bir adımdır” dedi.

Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) ve BM Genel Sekreteri’nin Özel Temsilcisi’nin ofisi tarafından yapılan ortak bir yazılı açıklamada, meşru hükümet ve Husi grup temsilcilerinin, çatışmanın başlangıcından bu yana ilk kapsamlı esir ve tutuklu takası gerçekleştirmek için ayrıntılı bir plan üzerine uzlaşı sağladıklarını duyurdu. Açıklamada, anlaşmanın, tarafların ‘tüm esirleri ve tutukluları Stockholm Anlaşması uyarınca çatışmanın arka planında serbest bırakma’ yükümlülüklerini yerine getirmeye yönelik ilk adım olduğu belirtildi.

Açıklamada, 16 Şubat’ta iki tarafın da Ürdün’ün başkenti Amman’da 7 günlük bir toplantının ardından karşılıklı takas sürecine hazırlanmak için birbirlerine listeler teslim etmeye başladığı belirtildi.

Toplantı, 2018 yılının sonlarında başlayan Stockholm istişarelerinden bu yana esir ve tutuklu takası anlaşmasının uygulanmasına ilişkin Denetleme Komitesi’nin üçüncü toplantısı oldu. Ortak BM açıklamasında, komitenin, BM’nin Yemen Özel Temsilcisinin ofisi ve Uluslararası Kızılhaç Komitesi’nin ortak başkanlığında Arap koalisyonunun temsilcilerinin yanı sıra tüm taraflardan heyetleri de içerdiği belirtildi.

BM’nin Yemen Özel Temsilcisi Martin Griffiths ise yaptığı açıklamada, “Tarafları, bugün uzlaşı sağladıkları takas sürecinin uygulanmasını hızlandırmaya çağırıyorum. Bu hususta kaydedilen ilerleme, henüz oldukça yavaş. Ailesi ve sevdiklerine yeniden kavuşmayı bekleyen binlerce kişinin acısının sona ermesi gerekiyor” ifadelerini kullandı. Griffiths, “Taraflar, bugün bize, giderek artan zorluklara rağmen, şu ana kadar oluşturdukları güvenin hala olumlu sonuçlar verebildiğini gösterdi” dedi.

BM Özel Temsilcisi, tarafların liderlerini de ‘esir ve ailelerinin acılarını hafifletme yolunda iyi niyetle müzakerelerde bulundukları için’ takdir etti. Martin Griffiths ayrıca, toplantıya ev sahipliği yapan Ürdün’e de teşekkürlerini iletti. BM tarafından yapılan açıklamada ise, iki tarafın da esir ve tutukluların aileleriyle iletişimini kolaylaştırma taahhüdünde bulundukları belirtildi. Aynı şekilde komite, daha fazla takas görüşmesi yapmak için gelecek ayın sonunda yeniden bir araya gelme hususunda da uzlaşı sağladı.

Öte yandan Sana’daki Uluslararası Kızılhaç Komitesi Heyeti Başkanı Franz Ruchenstein, söz konusu adıma ilişkin olarak, “Devam eden çatışmalara rağmen tarafların, bir tutukluya ‘sevdiklerine geri dönme’ izni veren ortak bir insani zemin bulduklarına tanık olduk. Bu durum, yalnızca tarafların, kendilerinin olumlu ve kalıcı bir değişiklik yapma kapasitesine sahip olduğunun bir kanıtıdır. Bu durum, çok cesaret vericidir ve durumun, yakın gelecekte daha fazla takasın önünü açmasını umuyoruz” değerlendirmesinde bulundu.

Diğer taraftan aktarılana göre meşru hükümet, Husi milisleri ‘herkese karşılık herkes’ ilkesi uyarınca esir ve tutuklu anlaşması hususunda kapsamlı bir anlaşmayı kasıtlı olarak ihlal etmekle ve bu dosyayı insani bir meseleden, siyasi bir pazarlık meselesine dönüştürmek istemekle suçladı.

BM’nin Yemen Özel Temsilcisi Martin Griffiths, geçtiğimiz günlerde bölge turuna çıkarak, Husi liderlerde görüşmede bulunmak için Sana’yı ziyaret etti. Griffiths’in ziyaretiyle eş zamanlı olarak, tedavi edilemeyen hastalıklara sahip Yemenli hastaları, tedavi etmek için yurt dışına transfer etmek üzere ‘Tairat er-Rahme (Rahmet Uçakları)’ köprüsü açıldı.

Griffiths’in, Sana ziyareti sonrasında yetkililerle görüşmek için Riyad’a, daha sonra da Amman’a gitmesi bekleniyor.

Griffiths, geçtiğimiz aylarda kapsamlı bir anlaşmaya varılması konusunda Husi grup ile hükümet arasında istişarelerin yeniden başlatılmasını gerektiren açıklamalar yapmış olsa da bu ifadeler, öncelikle Stockholm Anlaşması’nın uygulanmasına bağlı olan meşru hükümet tarafından eleştirilere maruz kalmıştı.


Editörün Seçimi

Multimedya