Humeyni Vakfı, Süleymani hakkındaki tartışmaya müdahale etti

Humeyni Vakfı, Süleymani hakkındaki tartışmaya müdahale etti

Perşembe, 13 Şubat, 2020 - 08:00
Humeyni Vakfı logosu
Londra/Şarku’l Avsat

İran Devrim Muhafızları Eski Komutanı Muhammed Ali Caferî’nin geçen 20 yılın sonunda İran’ı sarsan büyük protestolarla yüzleşmede “Kudüs Gücü” Komutanı Kâsım Süleymani’nin rolü hakkında iki gün önce Twitter’da yaptığı paylaşımının ardından dün İran’daki internet siteleri çeşitli taraflardan gelen tepkilerin etkisini azaltmaya yönelik bir söylentiye yer verdi.

İran Dini Lideri Humeyni’nin medya platformu Jamaran internet sitesinin Devrim Muhafızları siyasi bürosunun eski lideri Muhammed Uzletî Mukaddem’den naklettiğine göre söz konusu dönemde Humeyni’nin Devrim Muhafızları’ndaki temsilcisi olan Muhammed Ali Muvahhidî Kirmanî, Devrim Muhafızları liderlerine bir mektup göndermişti. Mektupta, 1997’deki cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanan reformcu aday Muhammed Hâtemî’ye karşı Ali Ekber Nâtık Nûrî’nin adayını desteklemeleri isteniyordu.

İran Rejim Lideri’nin temsilcisinin askeri kademelerde ve çeşitli devlet dairelerindeki konumu, dini liderin açık bir biçimde ilan edilmeyen siyasi görüşlerini ulaştırmak için doğrudan bir kanal olarak kabul ediliyor.

Uzletî Mukaddem, Hamaney’in doğrudan talebini Devrim Muhafızları’nın liderlerine ileten mektubun içeriği konusunda daha fazla açıklama yapmadı. Hamaney’in Hâtemî’ye karşı muhafazakâr bir adayı doğrudan desteği ilk kez gündeme gelmiyor. Ancak Devrim Muhafızları’ndan bir komutanın üst düzey bir yetkilinin cumhurbaşkanlığı seçimlerine müdahale ettiğine açıkça değinmesi nadir görülen bir durum olarak gösteriliyor.

Uzletî Mukaddem, söz konusu mektuptan sonra Süleymani’nin konumu hakkında “General Süleymani, 41. Kolordu Komutanı olduğunda bir elinde bir mektup, diğer elinde de Humeynî’nin vasiyetini taşıyordu” dedi. Uzletî bununla “Humeyni’nin, cumhurbaşkanlığı seçimlerine Devrim Muhafızları’nın müdahale etmemesini vasiyet ettiği” sözlerine işaret etti. Uzletî ayrıca Süleymani’nin Humeyni’nin vasiyetini uygulamanın gereğini vurguladığına da dikkat çekti.

41. Kolordu, Hürmüzcan, Kirman ve Belucistan olmak üzere üç ildeki Devrim Muhafızları birimlerine ev sahipliği yapıyordu. Süleymani’nin Devrim Muhafızları sistemindeki hareket noktası da İran ordusuyla paralellik arz ediyordu.

Süleymani’nin Hamaney tarafından desteklenen adaya karşı Hâtemî’nin desteklediği hemşerisi eski Başkan Ali Ekber Hâşimî Rafsancani ile güçlü bağlarının olduğu bilinmekteydi.

Son yıllarda Devrim Muhafızları’nın siyasete ve özellikle de seçimlere müdahaleleriyle Humeyni’nin vasiyeti eleştirilere yol açıyor. Devrim Muhafızları, diğer durumlarda olduğu gibi birbiriyle çelişen açıklamalarıyla eleştiriler çemberinin ortasında kalıyor.

Humeyni’nin 1989’da ölmesinin arından İran Dini Lideri görevini üstlenen Hamaney’le birlikte Devrim Muhafızları’nın gücü de artış gösterdi. Humeyni’nin ölümü, Eylül 1980’de başlayan İran-Irak Savaşı’nın sona ermesinden birkaç ay sonrasına denk gelmişti.

1997’den 2005 yılına kadar ülkenin cumhurbaşkanlığı görevini Hatemi devralmıştı. Bu süreç İran’da reformlar dönemi olarak adlandırılıyor. İran’ın reformist Cumhurbaşkanı hedeflediği reformların tamamını gerçekleştirememiş olsa da 2000’lerin ortalarında İran sosyal özgürlükler, siyasi parti faaliyetleri ve kültürel faaliyetler açısında nispeten bir gelişmeye tanıklık etti.

Uzleti Mukaddem, yaptığı açıklamada “Süleymani, savaştan sonra kendisiyle yolunu ayıran bazı dostlarının aksine, yoldaşlarını terk etmedi” ifadelerine yer verdi. Uzleti bu açıklamasıyla dolaylı bir biçimde, Birinci Körfez Savaşı yıllarında Devrim Muhafızları’nı yöneten, yaklaşık 30 yılın ardından iki yıl önce yeniden askeri üniforma giyen, hükümet kadrolarını ve idari mevkileri yöneten Devrim Muhafızları’nın başı Muhsin Rızai’ye atıfta bulunuyordu. Rızai son 30 yıl boyunca Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi’nin genel sekreteri olarak görev yaptı.

Söylentilerin yayılması, Devrim Muhafızları eski komutanı Muhammed Ali Caferî’nin Twitter’da yaptığı paylaşımının İran çevrelerinde geniş bir tartışmaya yol açmasının ardından geldi. Caferî bu paylaşımında güvenlik güçlerinin müdahaleleriyle şiddet olaylarına tanıklık eden 1999 öğrenci protestoları ve 2009’daki Reformcu Yeşil Hareketi’nin protestoları sırasında Süleymani’nin, Tahran’ın güvenliğini sağlamakla sorumlu “Sâr Allah” Operasyon Birimi’ndeki adımlarını övüyordu.  Süleymani, 1998 yılında “Kudüs Gücü” komutanlığını üstlendiğinde fazlaca tanınan bir lider değildi.

Fars Haber Ajansı, açıklamanın yer aldığı hesabın Caferî’nin resmi hesabı olduğunu onaylanmasına rağmen Devrim Muhafızları adına konuşan Sözcü Ramazan Şerif yeni söylentinin Caferî’nin paylaşımının içeriği üzerinde etkili olma olasılığının bulunmadığını söyledi. Haberin doğruluğunu inkar etmeye çalıştı.


Editörün Seçimi

Multimedya