Trump-Salih görüşmesi Irak’taki Şii ihtilafı gün yüzüne çıkardı

Trump-Salih görüşmesi Irak’taki Şii ihtilafı gün yüzüne çıkardı

Cuma, 24 Ocak, 2020 - 10:00
Irak Cumhurbaşkanı Salih ve ABD Başkanı Trump Davos Zirvesi’nde bir araya geldi (Reuters)
Bağdat/Hamza Mustafa

Irak Cumhurbaşkanı Berhem Salih, Sadr Hareketi lideri Mukteda es-Sadr ile Ulusal Hikmet Hareketi lideri Ammar el-Hekim’in beklenmeyen desteğinin yanında İran destekli silahlı grupların tehditlerine rağmen ABD’li mevkidaşı Donald Trump ile el sıkışırken soğukkanlı görünüyordu.

Irak’ın başkenti Bağdat’ta İranlı General Kasım Süleymani ve Haşdi Şabi Başkan Yardımcısı Ebu Mehdi el-Muhendis’in ölümüyle sonuçlanan ABD hava saldırıları sonrasında İran destekli silahlı gruplar Cumhurbaşkanı Salih’i Trump ile görüşmemesi konusunda tehdit etmişti. Diğer taraftan Sadr’ın ‘egemenlik’ adı altında bugün ‘milyonluk gösteri’ protestolarının düzenlenmesi bekleniyor.

Sadr, yaptığı açıklamada, “Cumhurbaşkanı Berhem Salih egemenliğin ve devrimcilerin koruyucusudur” diyerek, Salih’in Trump ile görüşmesine destek verdi. Görüşmeye destek veren bir diğer isim de Sadr’ın yeğeni ve Irak’ın Londra Büyükelçisi Cafer Muhammed es-Sadr oldu.

Muhammed es-Sadr, Twitter hesabından paylaştığı mesajda, “Saygıdeğer Başkan vatanın surları ve reformun koruyucusudur” diye yazdı.

Söz konusu mesajlar Sadr Hareketi ile Salih’i döndüğü zaman Bağdat’tan kovmakla tehdit eden ve onu ‘anayasayı ihlal etmekle’ suçlayan birçok silahlı grup arasındaki anlaşmazlığın derinliğini gösterdi.
Hekim’den destek

Sadr’ın ardından Salih’e diğer büyük bir destek de Ulusal Hikmet Hareketi lideri Ammar el-Hekim’den geldi.

Hekim, yaptığı açıklamada, “Irak’ın egemenliğine saygı duyulması ve tüm yabancı varlıkların tezahürlerinin ortadan kaldırılması gerektiğini vurgularken, diyaloğu, barışçıl araçları ve diplomatik yolları Irak'ın sözünü dayatmada güvence olarak görüyoruz. Cumhurbaşkanı’nın uluslararası diyalog kurma çabaları, halkımızın ülke egemenliği, siyasi bağımsızlı ve refah konusundaki meşru taleplerinin gerçekleşmesine katkıda bulunacak yapıcı çabalardır. Bu herkes tarafından saygı görüyor ve destekleniyor” ifadelerini kullandı.

Irak’ın eski Parlamento Başkanı ve Sünni siyasetçi Usame Nuceyfi ise Cumhurbaşkanı Salih’in maruz kaldığı tehditleri eleştirdi.

Nuceyfi, açıklamasında, “Başkan Berham Salih'in anayasal görevlerini yerine getirme cesaretini ve hiç tereddüt etmeden ve baskıya boyun eğmeden halkın çıkarlarını seçmesini takdir ediyoruz” dedi.

Nuceyfi, devleti simgeleyen Cumhurbaşkanı’na yönelik tehditlerin devlete saygısızlık anlamına geldiğini belirterek, Salih’in anayasanın ve devletin sembolü olduğunu söyledi.

Nuceyfi, “Herkesin, devletsizlik, otoriterlik, yasaları çiğneme ve anayasal yükümlülüklerin ihlali yaklaşımını reddetmesi ve Başkan’a anayasal görevlerini yerine getirmesinde destek vermesi gerekir” ifadelerini kullandı.

Sadr Hareketi yöneticilerinden Emir el-Kinani, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Sayın Mukteda es-Sadr, devleti ABD ile bir çatışmaya sürüklemek istemiyor. Sadr, Cumhurbaşkanı’nın durumu sakinleştirmede oynadığı rolün farkında” dedi.

Iraklı eski Milletvekili Haydar el-Molla, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Cumhurbaşkanı, Trump’ın önündeki koltuğa giden tuzaklarla dolu yollarda yürüdü. Egemenlikten bahsederken dengeli olunmalı. Zira egemenlik kavramı parçalanamaz. Irak resmi düzeyde hem Süleymani ve Muhendis’in ölümüyle sonuçlanan hava saldırılarını düzenleyen ABD’nin kendi egemenliğini ihlal etmesini hem de Ayn el-Esed Üssü’nü bombalayan İran’ın Irak egemenliğini ihlalini kınadı” dedi.

Irak’ın eski Başbakanı Haydar el-İbadi’nin yardımcısı ve Sadr Hareketi yöneticilerinden Baha el-Araci, Salih’in Davos’a katılmasına destek verdi.

Araci, dünkü açıklamasında, “Cumhurbaşkanı'nın Davos'taki tutumu, sürecin ciddiyetini görebilen bir devlet adamının tutumudur. Salih, Irak’ın şu an neye ihtiyaç duyduğunu görüyor. Cumhurbaşkanı’nın tutumu, ne yazık ki bazılarının benimsediği duygusal pozisyonlar gibi değil” ifadelerini kullandı.

Salih, Davos Zirvesi kapsamında, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ile yabancı güçlerin Irak’tan çekilmesi meselesini görüştü.

Irak Cumhurbaşkanlığı’ndan konuya ilişkin açıklamada, “Parlamentonun yabancı güçlerin Irak’tan çekilmesiyle ilgili aldığı karar görüşüldü. Irak'ın egemenliğine ve bağımsız kararlarına saygı göstermenin önemi vurgulandı” denildi.

Açıklamanın devamında, görüşme sırasında güvenlik durumunun gözden geçirildiği, terörizmin kökünden kazınmasının ve Irak ile bölgedeki güvenlik ve istikrarın desteklenmesinin gerekliliğine vurgu yapıldığı belirtildi.

Stoltenberg, NATO’nun askeri yardımlarda bulunma ve Irak güvenlik güçlerinin ihtiyaç duyduğu eğitimin verilmesi görevine bağlı kaldığını yineledi.
Salih, Davos’ta yaptığı konuşmada şunları söyledi:

“Irak'ın istikrara kavuşturulması bölgesel istikrar için bir önceliktir. Iraklı gençler daha iyi bir hayat, daha fazla iş imkanı, hizmet sektörünün iyileştirilmesi ve uzun süredir ülkenin tökezlemesine neden olan yolsuzluğun sona ermesi için gösteri düzenliyor. Ortadoğu’nun istikrara kavuşması için hiçbir ülkenin, Irak'a, kimlerle ve nasıl ilişki kurması gerektiğini dikte etmemesi gerekir. Politikalarımızın, ekonomik ve diplomatik ilişkilerimizin, başkaları tarafından değil ulusal çıkarlar tarafından yönlendirilmesi gerekir. Irak'ın egemenliği ve istikrarı, komşularımızın ve uluslararası aktörlerin ortak çıkarına olmalıdır. Egemen çıkarlarımızı koruduğumuz veya askeri bağımsızlığımızı güçlendirmeye çalıştığımız için cezalandırılmamalıyız.”


Editörün Seçimi

Multimedya