Fırat'ın doğusundaki STK'lardan çağrı: Suriye Anayasa Komisyonu'nda bizim de temsilcimiz bulunsun

Fırat'ın doğusundaki STK'lardan çağrı: Suriye Anayasa Komisyonu'nda bizim de temsilcimiz bulunsun

Salı, 21 Ocak, 2020 - 11:45
Deyr-i Zor(Suriye)/Kemal Şeyho

DEAŞ’ın Suriye’den çıkarıldığı Mart 2019’dan bu yana Fırat’ın doğusundaki yerel sivil toplum örgütleri (STK) ülkede hazırlanacak anayasayla ilgili Haseke, Deyr-i Zor ve Rakka’da bir dizi çalıştay ve toplantı düzenliyor. Aktivist, avukat ve anayasa alanında çalışma yapan uzmanların yanı sıra kadın hakları savunucularının katılımıyla düzenlenen bu toplantılarda, anayasa, yönetim, devlet rejimi, cumhurbaşkanının yetkileri, ordunun rolü ve din-devlet ilişkisi gibi birtakım konular hakkında sunum ve tartışmalar yapılıyor. Katılımcılar, Anayasa Komisyonu’na Fırat’ın doğusundan da temsilcilerin katılması çağrısında bulunuyor.

Fırat’ın doğusunda faaliyet gösteren Vatandaşlık Evi Derneği, Aralık ayından bu yana ‘Sivil Toplumun Anayasadaki Sesi’ adı altında Rakka kırsalında uzmanların katılımıyla bir dizi toplantı gerçekleştirdi. Söz konusu toplantıların merkezinde anayasa yazımına ilişkin tartışmalar yer alıyor.

Derneğin Kadın Forumu Sorumlusu Hala el-Ali, “Kadınlar olarak, demokratik dönüşümü, eşitlik ilkesinin uygulanmasını, cinsiyet ayrımcılığının ortadan kaldırılmasını ve bunu cezalandırılması gereken bir suç olarak tanımayı garanti eden bir anayasa istiyoruz” dedi. Ali, kadının temsil edilmesini güvence altına alacak adil seçim yasalarının çıkarılması çağrısında bulundu.

Suriye’de sahada savaşın sürdüğü bir ortamda bazı katılımcılar hayatlarını riske atma pahasına bu toplantılara katılıyor.

Anayasa Komisyonu üyesi Hakim Halid el-Hulu, 7 Ocak’ta Deyr-i Zor’un kuzeyindeki Hecin kasabasında tartışma oturumunu yönetti. Toplantıya aşiretlerin önde gelen isimleri, kanaat önderleri ve kadın örgütü temsilcileri katıldı. Hulu, Anayasa Komisyonu üyelerinin seçilmesinin bölgesel ve uluslararası uzlaşmaların bir neticesi olduğunu belirtti. Hulu, komisyonun başarısının Suriye rejiminin iradesine veya şartlarına değil, bu uzlaşıların devamına bağlı olduğunu vurguladı.

Hulu, Fırat’ın doğusundaki halkın komisyonda temsil edilmesiyle ilgili olarak, “Bunların temsiliyeti ABD’nin varlığı ve uluslararası uzlaşmalarla bağlantılı” dedi.

2012 anayasası üzerinde değişiklik yapmak için değil, yeni bir anayasa ortaya koymak için yola çıktıklarını belirten Hulu, Federal devlet yapısının gündeme gelmediğini, daha çok genişletilmiş bir idari ademi merkeziyetçi yönetim vizyonu üzerinde durduklarını söyledi.

Oturuma Deyr-i Zor’dan katılan siyasi aktivist Amir Musa, Suriye halkının anayasa değişikliği için alanlara çıkmadığını ifade etti.

Rakka ve Deyr-i Zor kentlerindeki aktivist ve etkin STK’ların geçen yıl Ekim ayında başlattığı ve halen faaliyetleri devam eden inisiyatif kapsamında anayasa ve sivil eylemler konusunda tartışma oturumları düzenlendi. STK’lar yayınladıkları ortak bildiride, “Rakka ve Deyr-i Zor kentleri yaklaşık 5 yıl DEAŞ’ın kontrolüne girdi ve hem radikal örgütün hem de onu hedef alanların askeri operasyon ve savaş tiyatrosuna sahne oldu” ifadelerini kullandı.

Bildiride söz konusu inisiyatifin hedefleri “Çalınan kamusal alanın topluma geri kazandırılması, askeri tarafların hüküm sürdüğü dönemde art arda yapılan hırsızlıkların ardından kendi sokaklarında ve alanlarında insanlara kendi haklarını savunma çağrısında bulunulması, askeri tarafların el koyduğu bu alanların gerçek yüzüne kavuşturulması” şeklinde sıralandı.

Deyr-i Zor’da etkin faaliyet gösteren Çevreyi Koruma ve Sürdürülebilir Kalkınma Örgütü de “Suriye'nin Gerçek Bir Siyasi Geçiş Umudu” adı altında anayasayla ilgili konularda bir dizi konferans ve tartışma oturumlarının düzenlenmesine öncülük etti.

Örgüt Başkanı İsam el-Uceyl, yaptıkları faaliyetlerle ‘STK’ların seslerini anayasayı yazmakla görevli küçültülmüş komite üyelerine duyurmayı’ amaçladıklarını belirtti.

Deyr-i Zor Sivil Meclisi’ne bağlı Hukuk Bürosu Başkanı Faruk İbrahim, oluşturulan Anayasa Komisyonunda Rakka ve Deyr-i Zor’dan temsilci olmadığına dikkati çekti.

Suriye’de Kürt nüfusun ağırlıkta olduğu bölgelerde faaliyet yürüten Rojava Demokratik Kalkınma ve Yeteneklerin Geliştirilmesi Derneği, şimdiye kadar ilki Ayn El Arab’da (Kobani), ikincisi Derik’te ve üçüncüsü Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin başkenti Erbil’de olmak üzere 3 toplantı düzenledi.

Dernek Başkanı Faruk Hacı Mustafa, tartıştıkları konular arasında ‘devlet için en ideal rejim biçimi, güçler ayrılığı, azınlık hakları ve yeni anayasa’ olduğunu belirtti. Mustafa, bu çalıştayların hedeflerini “Anayasal bir kültür geliştirmek, siyasi süreç hakkında tam bilgilendirmek, kamu işlerinde aktörlerin becerilerini geliştirmek ve kapsamlı bilgilere sahip olmak” şeklinde sıraladı.


Editörün Seçimi

Multimedya