Fransa Batı Afrika'da yürüttüğü terörle mücadele için uluslararası destek arayışında

Fransa Batı Afrika'da yürüttüğü terörle mücadele için uluslararası destek arayışında

Pazar, 19 Ocak, 2020 - 12:45
Paris/Mişel Ebu Necm
Paris, Afrika kıtasının Sahel bölgesinde, başta DEAŞ ve El Kaide’nin Afrika kolu olmak üzere terör örgütlerine karşı mücadelesinde en başta Avrupa’dan olmak üzere uluslararası toplumdan destek elde etmeye çalışıyor. Paris’in destek talebi, 13 Ocak’ta Fransa'nın güneybatısındaki Pau kentinde düzenlenen G5 Sahel Zirvesi’nin ana sonuçlarından biri oldu. Ancak Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) bölgedeki askeri katılımının geleceğinden duyulan endişe, Zirve’yi gölgede bıraktı. Bu iki konu, şu anda Paris'in ana endişelerini oluşturuyor. Paris beş Afrika liderinin onayıyla birlikte bölgedeki askeri varlığının meşruiyetini yeniden sağlamayı başardı.

Batı Afrika ülkeleri Moritanya, Çad, Mali, Nijer ve Burkina Faso liderleri G5 Sahel Zirvesi kapsamında bir araya gelmişti.

Zirvenin sonuç bildirgesinde belirtildiği gibi Fransa söz konusu liderlerden Afrika kamuoyunun şahitliğinde yazılı bir taahhüt aldı. Özellikle Fransız kamuoyunun, 2014 yılının başından beri ‘Barkhan kuvvetleri’ operasyonu çerçevesinde Sahel ülkelerinde konuşlanan Fransız ordusunun geleceği hakkında sorular sormaya başlamasıyla birlikte Fransızlar, işlerin hızlı ilerlemesi ve somut sonuçlar elde edilmesi noktasında endişeli.

Fransa Genelkurmay Başkanı François Lecointre’ye göre bu noktada sabır gösterilmeli, çünkü terör örgütlerinin yenilgisi yarın ya da yarın ertesi gün gerçekleşmeyecektir. Lecointre pratikte 4 bin 500 Fransız askerinin tüm hava ve lojistik destekle bölgede konuşlandırılması gerektiğini belirtti. Lecointre, “Buna ek olarak, Fransa Cumhurbaşkanı Macron Mali'ye “Mali, Nijer ve Burkina Faso” sınır üçgenini korumak üzere 250 askerden oluşan takviye güç göndermeye karar verdi. Silahlı örgütler birkaç aydır bu bölgede yoğun saldırılar gerçekleştiriyor.” dedi.

Fransa Savunma Bakanı Florence Parly’e İsveç, Danimarka ve Estonya savunma bakanları eşlik etti. İsveç, Danimarka ve Estonya, Paris'in kurmaya çalıştığı ve "kılıç" anlamına gelen "Takuba" isimli Avrupa komando gücüne katılmaya istekli olduğunu açıkladı. Parly, Fransızların yalnız olmayacağını ve söz konusu gücün önümüzdeki yaz sayısının daha fazla olacağını belirtti. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, başkent Paris’in 133 kilometre güneyindeki Orleans kentinde hava kuvvetleri personeline hitaben iyimser bir konuşma yaptı. Macron, "Barkhan kuvvetleri” Avrupalı ve ABD’li ortaklarımızın katkıları ile uluslararası bir askeri ittifaka dönüşecek” dedi.

Silahlı örgütlere ve terör örgütlerine karşı Sahel bölgesinde "Avrupalılar adına savaştığını" ileri süren Paris, Avrupa Birliği'ndeki müttefiklerinin bu konudaki katkısından memnun değil. Avrupa ülkelerinin bugüne kadar ki katkıları lojistik ve istihbarat desteği ile Sahel ülkeleri ve Afrika Birliği güvenlik güçlerini eğitmekle sınırlı kaldı. Paris'in istediği, Avrupa ülkelerine ait birliklerin "Barkhan kuvvetleri" ile birlikte savaşmasıdır. Örneğin, İngiltere “Barkhan kuvvetlerine” üç, Danimarka ise iki Boeing CH-47 Chinook tipi helikoper sağlarken, Estonya 50 askerle katkıda bulunuyor. Estonya “Takuba" gücü için kırk asker sağlamayı taahhüt etmişti. Bu tablo Paris’in Sahel bölgesindeki çabalarına Avrupa’nın son derece cılız bir şekilde destek verdiğini ortaya koyuyor. Almanya, 13 bin kişiden oluşan Mali Çok Boyutlu Entegre İstikrar Misyonu’na (MINUSMA) katkı sunmaktadır. Ancak Almanya’nın katkısı askeri eğitim ile sınırlıdır. Bu veriler Fransızların "hayal kırıklığına" uğramasına neden oldu. Fransızlar, Paris'in Sahel ülkelerinde ortaya koyduğu askeri çabalara daha fazla katılım sağlanmasını istiyor. Fransız yetkililerin hayal kırıklığına uğradıkları ve kendilerini rahatsız eden bir başka konu ise ABD’nin Sahel'den çekilme veya oradaki varlığını azaltma planları. Amerikan gücünün Barkhan kuvvetlerine istihbarat ve lojistik destek başlığı altında büyük bir destek sağlaması gerektiği belirtiliyor. Paris'i endişelendiren şey, ABD yönetiminin Kuzey Nijer'de faaliyet gösterdiği hava üssünü kapatmasıdır. Burada yarı kalıcı hava kontrolü sağlayabilen bir uçak filosu, beş milyon kilometrekareden fazla bir alana yerleştirilmiştir. Ancak Fransız makamları, Başkan Macron'un Fransa-Afrika zirvesinin kapanışında belirttiği gibi, Washington'u, Sahel'den çekilme veya oradaki varlığını azaltma planlarından vazgeçirmeyi umuyor. Macron, Fransa-Afrika zirvesinde yaptığı konuşmada ABD desteğinin devam etmesinin gerekliliği hususunda Başkan Donald Trump'ı ikna edeceğine dair umutlu olduğunu dile getirdi. ABD Genelkurmay Başkanı Mark Milley, Fransız tarafına hareket alanı açmak için iki ay içinde bir karar alınacağını açıkladı.

Bu bağlamda, Fransız Savunma Bakanı geçtiğimiz haftanın ortasında Parlamento'da yaptığı konuşmada bu ayın sonlarına doğru ABD’ye gideceğini ve orada yapacağı görüşmelerde ülkesinin ve Sahel ülkelerinin terör örgütleri ile mücadelede ortaya koyduğu çabalara ABD’nin destek vermesi konusunu gündeme getireceğini belirtti. Fransız savunma kaynaklarının aktardığına göre Savunma Bakanı Florence Parly, Amerikan katkısını ve rolünü değerli ve temel olarak nitelendirdi. Parly, “Paris'in aradığı şey, Sahel ülkelerindeki "terör yuvalarının" filizlenmesini engellemektir. Fransa’nın Sahel ülkelerindeki varlığı önceki Cumhurbaşkanı François Hollande’ın onayıyla gerçekleşti. Hollande, terör örgütlerinin kuzeyden ve merkezden başkent Bamako'ya ‘inişini’ durdurmak için Fransız kuvvetlerini Mali'ye göndermişti.” dedi.

Parly görevinde başarılı olacak mı? Şu anda bu sorunun net bir cevabı yok. Ancak Fransız kaynakları, Başkan Trump ile Fransa’nın "geçmiş deneyimlerinin" istikrarsız olduğunu düşünüyor. Çünkü Paris ve Avrupalı ortakları geçmişte Suriye'de olduğu gibi bazen Başkan Trump’ı planlarını değiştirmesi konusunda ikna etmede başarılı oldular bazen ise bu konuda büyük başarısızlığa uğradılar. Bu nedenle, Parly'in önümüzdeki günlerde Washington'da gerçekleştireceği temasları belirleyici olacak.

Batı Afrika ülkeleri Moritanya, Çad, Mali, Nijer ve Burkina Faso liderleri bugün G5 Sahel Zirvesi kapsamında Fransa'nın güneyindeki Pau kentinde bir araya geliyor.

Fransa Cumhubaşkanı Emmanuel Macron'un ev sahipliğinde düzenlenen Sahel Zirvesi'nde terörle mücadele, Fransa'nın bu bölgedeki (Sahel) askeri varlığının meşruiyeti ve 'yeni stratejiler' görüşüldü.

Zirveye Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Avrupa Konseyi Başkanı Charles Michel ve Afrika Birliği Konseyi Başkanı Musa Faki de katıldı. Zirve geçen ay düzenlenecekti ancak Nijer'in Mali sınırına yakın Chinagodrar kentinde düzenlenen ve 89 Malili askerin hayatını kaybettiği saldırının ardından ertelendi.

Zira aralık ayında Mali'deki Barkhane Operasyonu kapsamında iki helikopterin çarpışması sonucu 13 ölen 13 Fransız asker bu birlikte görev yapıyordu.

Fransa, 2014'te başlayan Barkhane Operasyonu kapsamında Sahel Bölgesi'ndeki Moritanya, Mali, Burkina Faso, Nijer ve Çad'da 4 bin 500 asker görevlendirdi.

Ancak son dönemde Mali başta olmak üzere bölge ülkelerinde Fransa'nın askeri varlığına karşı itirazlar ve protestolar artmış durumda.

Editörün Seçimi

Multimedya