Brezilya yerlilerinden Bolsonaro hükümetinin planına tepki

Brezilya yerlilerinden Bolsonaro hükümetinin planına tepki

Pazar, 19 Ocak, 2020 - 10:30
Amazon yerlilerinden bir adam
Madrid/Şevki el-Rays

Brezilya’nın Amazon bölgesinde yaşayan yerli kabileler, doğadaki durumun kötüleşmesi ve yeni hükümetin bölgelerindeki maden kaynaklarından yararlanma planını protesto etmek için 40 yıldan bu yana ilk kez bir araya geldi.

Brezilya’nın 1 Ocak 2019’da göreve başlayan aşırı sağcı devlet başkanı Jair Bolsonaro’nun yerli kabilelerin yaşadığı arazileri ticari amaçlı madencilik ve tarım faaliyetlerine açılmasını öngören kararnameyi imzalaması yerlileri birleştirdi.

Yerli kabile liderleri, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan bir doğa koruma alanında düzenledikleri toplantıda, hükümetin yerlileri ekonomiye ve sosyal hayata entegre etme ve arazilerini tarıma açma planına karşı direniş stratejisi izleme konusunda anlaştı.

Toplantının açılış konuşmasını yapan yerlilerin tarihi liderlerinden 90’lı yaşlarındaki Rowney Mitokitri, “Bu toplantı bir savaş ya da bir çatışma planı hazırlamak için değil. Halkımızı, davamızı ve topraklarımızı savunmak için buradayız. Umarım hükümet bunu anlar ve bizi protestoları başka bir boyuta taşımaya zorlamaz” ifadelerini kullandı.

Amazon’daki yerli kabileler 1980’li yıllardan bu yana ilk kez bu şekilde birleşerek örgütlü bir eylem düzenliyor. Bu kabileler geçen yaz iklim değişikliğinin yol açtığı eşi görülmemiş orman yangınlarıyla karşı karşıya kalmıştı. Bolsonaro hükümetinin hazırladığı yasa değişikliğinde, yerli halkın yaşadığı koruma alanlarının yalnızca madenciliğe değil aynı zamanda petrol ve doğal gaz aramalarına da açılacağını, yeni hidroelektrik santrallerinin inşa edileceğini ve yakın zamanda çıkarılan yasayla yerli topraklarına yapılması yasaklanan genetiğiyle oynanmış ürün çiftliklerinin kurulacağı belirtiliyor.

Bolsonaro seçim kampanyası döneminde yaptığı bir konuşmada, “Yerli halk, onları yoksulluk sınırının altında tutan ve topraklarının sahip olduğu geniş doğal kaynaklarından faydalanmalarını engelleyen sivil toplum kuruluşlarının esirleridir” demişti. Bolsonaro yine bu dönemde yaptığı bir açıklamada, “Yerli halk milyarlarca dolar tutarındaki hayvanat bahçelerinde yetiştirilmemeli, bunlar topluma entegre edilmelidir” ifadelerini kullanmıştı.

Yerli kabilelerin bu yeni hareketi, 1980'lerde ünlü aktivist Chico Mendes’in sürdürülebilir bir kalkınma programı kapsamında bölgenin statüsünü geliştirmeyi amaçladığı Halklar İttifakı'nı yeniden canlandırmayı hedefliyor. Dünya çevre hareketinin önemli isimlerinden Mendes, birkaç kez suikast girişiminden kurtulsa da 1988 yılında uğradığı suikast sonucu hayatını kaybetti.

Yerli kabile liderlerinin bulunduğu toplantıda konuşan Mendes’in kızı, “Babam ormanın bizi tehlikelerden koruduğunu söylerdi. Ancak bugünkü hükümet bize düşman gibi davranıyor. Tıpkı önceki hükümette olduğu gibi yeni hükümet göreve geldiğinde iletişim kurmaya çalıştık. Ancak tüm kapıları yüzümüze kapattı” dedi.

Bolsonaro’nun seçimleri kazanmasının ardından kurulan aşırı sağcı hükümet, daha önce yerli halkı desteklemek amacıyla yapılan düzenleme ve programları iptal etti.

Bolsonaro'nun iktidara gelmesiyle birlikte yerli halka yönelik, yaşadıkları toprakların sömürülmesi konusunda yapılan baskıların dikkat çekici bir biçimde arttığı belirtiliyor. Geçtiğimiz ayın başından bu yana kabile liderlerinden 5’i suikasta kurban giderken, kundaklama eylemlerinin sayıları arttı ve geniş araziler tarıma açıldı.

Amazon’da yaşanan son yangınların ardından Brezilya lideri Bolsonaro ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un karşılıklı yaptığı sert açıklamalar nedeniyle Brezilya ve Fransa arasında diplomatik kriz yaşanmıştı.


Editörün Seçimi

Multimedya