Sudan'da eski rejimin izleri: Darbe girişimi engellendi

Sudan'da eski rejimin izleri: Darbe girişimi engellendi

Çarşamba, 15 Ocak, 2020 - 11:00
İsyan haberlerini duyan bazı Sudanlı vatandaşlar Hartum'un merkezinde toplandılar (AFP)
Hartum/Muhammed Emin Yasin

Sudan'ın başkenti Hartum, dün, Genel İstihbarat Teşkilatı bünyesindeki Operasyonlar Birimi’ne mensup istihbarat görevlilerinin başlattığı geniş bir isyan hareketine tanık oldu. Operasyonlar Birimi’nin eski rejimin istihbarat ve güvenlik gücünü temsil ettiği belirtildi.

Sudan hükümeti, olayları bir “isyan hareketi” olarak gördü ve bu güçleri teslim olmaya ve silahlarını bırakmaya çağırdı. Askeri Geçiş Konseyi (AGK) Başkan Yardımcısı Orgeneral Muhammed Hamdan Daklu, şu anda yurtdışında bulunan Sudan Güvenlik ve İstihbarat eski Başkanı Salah Abdullah Kuş’u darbe girişimi olarak nitelediği bu olayları planlamakla suçladı. Muhammed Hamdan Daklu, Salah Abdullah Kuş’un Interpol aracılığıyla tutuklanması çağrısında bulundu. Hamdan, sayıları onlarca olan bu isyancı güçlere karşı gerçekleşen operasyonlar sırasında "ağır silahlara" el konulduğunu ifade etti.

Sudan’ın devrik lideri Ömer el-Beşir rejimi tarafından kurulan Operasyonlar Birimi’ne bağlı kuvvetlerin sayısı yaklaşık 10 bin. Oldukça eğitimli olan söz konusu kuvvetler, en modern silahlara sahip. Operasyonlar Birimi’ne bağlı onlarca istihbarat gücü, dün, başkent Hartum'un bazı mahallelerinde ve diğer bazı şehirlerde isyan hareketi başlattı. Bazı sokakları kapatarak havaya ateş açan söz konusu birimin bu eylemi, vatandaşlar arasında korku ve paniğe neden oldu. Yetkililer, çatışmalar sebebiyle Hartum Havaalanını beş saat boyunca uçuşa kapattı.

Sudan Silahlı Kuvvetleri ve polis ekipleri, isyancı istihbaratçıların kontrolü altında bulunan Riyad ve Kafuri mahallelerindeki ve Hartum ve Kuzey Kordofan eyaletinin başkenti El-Ubeyd'deki karargâhlarını tanklarla ve ağır silahlarla kuşattı.
Hükümetten olaylar hakkında ilk açıklama

Sudan'daki geçiş hükümeti, Genel İstihbarat Teşkilatı'na bağlı Operasyonlar Birimi’ndeki bazı istihbaratçıların isyana kalkıştığını duyurdu. Enformasyon Bakanı ve Hükümet Sözcüsü Faysal Muhammed Salih, “Başkentteki Kafuri ve Soba mahalleleri ve Uluslararası Hartum Havalimanı’nın doğusundaki Operasyonlar Birimi karargâhında protesto olayları yaşandı. Aynı şekilde Kuzey Kordofan eyaletinin El-Ubeyd kentinde de sınırlı düzeyde protesto olayları meydana geldi. Silahlı kuvvetler ve polis ekipleri durumu kontrol altına almayı başardı ve sokaklarda ve mahallelerde güvenliği sağlamaya çalışıyor” dedi.

Faysal Muhammed Salih, “Güvenlik güçlerimizin, isyancı istihbarat görevlilerinin silahlarını bırakıp teslim olmaları için yürüttükleri ikna çabaları sürüyor. Güvenlik güçleri gelişmeleri yakından takip ediyor ve sokaklarda ve mahallelerde güvenliği sağlamaya çalışıyor. Olaylarda güvenlik güçleri ya da vatandaşlar arasında ölen ya da yaralanan olmadı” açıklamasında bulundu.

Geçici hükümetten yapılan açıklamada, "Silahlı kuvvetler, her durumda, isyanı bastırabileceği ve vatandaşları ve kurumları güvence altına alabileceği noktasında Sudanlılara güvence veriyor. Vatandaşlar belirli yerlerden uzak durmalı ve durumun kontrol altına alınması görevini düzenli güçlere bırakmalı" ifadelerine yer verildi. Sudan Sivil Havacılık Kurumu yetkilileri, Hartum Havalimanı'nda hava trafiğinin beş saat boyunca durdurulduğunu açıkladı. Sudan Sivil Havacılık Yönetimi Sözcüsü Abdulhafız Abdurrahim, Hartum Havalimanı'nda uçakların iniş ve kalkışının dün akşam saat 20.00'a kadar durdurulduğunu açıkladı.
AGK, Kuş’un Interpol aracılığıyla tutuklanmasını talep etti

Hartum'un doğusundaki Kafuri bölgesinde Sudan Silahlı Kuvvetleri ile Genel İstihbarat Teşkilatı'na bağlı Operasyonlar Birimi’ndeki istihbarat çalışanları arasında çatışmalar yaşandı. AGK Başkan Yardımcısı Daklu, şu anda yurt dışında bulunan Abdullah Kuş’u sabotaj planını hayata geçirmekle suçlarken, "Ağır silahlara el koyduk" dedi ve dün Güney Sudan'ın başkenti Juba’da düzenlediği basın toplantısında Sudan Güvenlik ve İstihbarat Eski Başkanı Salah Abdullah Kuş’un Interpol aracılığıyla tutuklanmasını talep etti. Sudan Başsavcılığı, Salah Abdullah Kuş’u “kaçak ilan etti” ve teslim olması çağrısında bulundu. Kuş’un Sudan’da 4 ceza davası bulunuyor. Hamdan Daklu, “Genel İstihbarat Teşkilatı bünyesindeki Operasyonlar Birimi’ne bağlı istihbarat çalışanlarının başlattığı isyanın iki gün önce yapılan uyarılara rağmen bastırılamamasından sorumlu olan kişi hâlihazırdaki Güvenlik ve İstihbarat Teşkilatı Müdürü Ebubekir Mustafa Demblab’dır” dedi.

Hamdan, “Güvenlik ve İstihbarat Teşkilatı Müdürü, görevine son verilen Operasyon Birimi çalışanlarına 23 milyon dolar tutarındaki hak edişlerini vermesine rağmen yönetimin, Operasyon Birimi’ne mensup çalışanlardan silahların alınması talimatını zamanında yerine getirmedi” açıklamasında bulundu.

Hamdan, feshedilmiş Ulusal Kongre Partisi'ni, Hartum ve eyaletlerde yürüttüğü faaliyetler sebebiyle fitneyi körüklemekle suçladı. Hamdan, “Bu kaosu ortadan kaldırmak için en yüksek perdeden gelecek direktifleri bekliyoruz" dedi.
Sudan Başbakanı: Olaylar kontrol altına alındı

Sudan Başbakanı Abdullah Hamduk, Twitter hesabından yaptığı açıklamada, "Olaylar kontrol altına alındı. Bu yaşananlar bizi yolumuzdan ve devrimin hedeflerine ulaşmaktan geri döndüremeyecek” ifadelerini kullandı.

Başbakan Hamduk, “Silahlı kuvvetler ve düzenli güçlerimizin olayları kontrol atına almadaki kabiliyetlerine olan güvenimizi yineliyoruz. Mevcut durum siviller ve ordu arasındaki ortaklık ihtiyacını ortaya koyuyor. Bu ortaklığı yüksek hedeflere ulaşmak için ilerletmeliyiz” dedi.

Öte yandan, Sudan Askeri Geçiş Konseyi (AGK) Sözcüsü Şemseddin Kebbaşi, bu tür olayları provoke ederek geçiş hükümetini devirmeye çalışan tarafların bulunduğunu öne sürdü.

Şemseddin Kebbaşi, “Düzenli güçlerdeki herhangi bir askeri toplanma ve taleplerin toplu olarak dile getirilmesi yasaya göre askeri bir isyan olarak kabul edilir. Operasyon Birimi’ne bağlı istihbaratçıların izlediği bu yol kabul edilemez” dedi.
SPA’dan eski rejim vurgusu

Sudan Meslek Odaları Birliği (SPA) tarafından yayınlanan uyarı bildirisinde ise ”Eski rejimin kurmuş olduğu Operasyonlar Birimi’nin güpegündüz isyan başlatması ve bu isyanın akşam saatlerinde genişlemesi eski rejimin ve çetelerinin kalıntılarının geçtiğimiz haftalarda ve günlerde gerçekleştirdiği eylemlerle doğrudan ilişkilidir. Amaç ülkeyi bir şiddet çemberinin içine çekmek ve Sudan halkının gerçekleştirdiği devrimin görkemli kazanımlarını baltalamaktır. Biz mahalle komiteleri ve devrim güçlerinin tamamını örgütlenme seviyelerini yukarı çekmeye ve Sudan halkının kazanımlarını ortadan kaldırmayı hedefleyen tüm senaryolara karşı mücadele etmek için hazırlıklı olmaya çağırıyoruz. Sudan halkı bu kazanımları elde etmek için önemli fedakarlıklarda bulundu ve şehitler verdi” ifadelerine yer verildi.

Ayrıca yayınlanan bildiride direniş komitelerine ve devrim güçlerine olaylara müdahale etmeme ve istikrar sağlanana kadar gelişmeleri takip etme çağrısında bulunuldu.

Sudan Genel İstihbarat Teşkilatı, dün, Hartum’da Operasyonlar Birimi’nin emekliliğe sevk edilen bazı mensuplarının alacaklarını az bulmaları nedeniyle havaya ateş açtıklarını ifade etti. Kaynaklar, güvenlik yetkililerinin Hartum Havalimanı'nın hava sahasını kapattığını ve herhangi bir uçağın inişini veya çıkışını yasakladığını belirtti. Bu karar, Operasyonlar Birimi’nin Kafuri bölgesindeki karargahından yoğun bir şekilde havaya ateş açılması ve mermilerin piste düşmesinin ardından geldi. Sudan merkezli Meşhed gazetesinin ismi gizli tutulan kaynaklardan aktardığına göre yetkililer havaya yoğun bir şekilde ateş açılması ve bunun neticesinde hava kazasının meydana gelme ihtimalinin bulunması sebebiyle önlem amaçlı Hartum Havalimanı'nı hava trafiğine kapattı. 

Genel İstihbarat Teşkilatı’na bağlı Operasyonlar Birimi’nde emekliliğe sevk edilen bazı istihbaratçılar, alacaklarını az bulmaları nedeniyle Hartum’daki bazı mahallelerde ve bazı eyaletlerde isyan hareketi başlattı. Anayasa, eski Güvenlik ve İstihbarat Teşkilatı’nın, Genel İstihbarat Teşkilatı’na devredilmesini ve fonksiyonunun bilgi toplamakla sınırlı kalmasını öngörüyor. Raporlar, Operasyonlar Birimi’ndeki emekliye sevk edilmiş büyük grupların Güvenlik ve İstihbarat eski Başkanı Salah Abdullah Kuş ile yakın ilişkileri olduğunu ortaya koyuyor.


Editörün Seçimi

Multimedya