Cemli, Tunus Parlamentosu'na sunulmadan önce hükümet değişikliğini kabul edecek mi?

Cemli, Tunus Parlamentosu'na sunulmadan önce hükümet değişikliğini kabul edecek mi?

Pazartesi, 6 Ocak, 2020 - 15:00
Hükümeti kurmakla görevlendirilen Habib el-Cemli, hükümetini, başkent Tunus’un doğusundaki Kartaca’da bulunan Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda Kays Said’e sunuyor (AFP)
İstanbul/Şarku'l Avsat
Necmeddin el-Akkari

Nahda Hareketi, hükümeti kurmakla görevlendirilen Habib el-Cemli tarafından onaylanmış “partizan olmayan yeterlilik hükümetini” onaylayarak çıkmazdan kurtulmaya çalışırken, çok sayıda Tunuslu parti, söz konusu hükümete oy vermeyi kabul etmedi.

Nahda Hareketi, hükümetin yapısını değiştirerek, Nahda ve diğer partilerden bakanları kapsayan yeni hükümetin parlamentoya sunulması için belirlenen tarihi erteledi. Nahda ayrıca, hükümete, ‘gergin bölgesel ve uluslararası koşullarda, ekonomik ve toplumsal sorunları yönetme yeteneği sağlayan güçlü bir politik vizyon’ kazandırmaya çalışıyor.

Nahda, başarısızlığının, oldukça sert bir darbeye yol açacağı, iktidarda kalmayı isteyen partiyi zayıflatacağı ve rakiplerini güçlendireceği’ dolayısıyla hükümet kurulana kadar bazı tavizler sağlamaya çalışacak.

Parlamento öncesi değişiklikler

Nahda, bu hafta sonu Şura Konseyi tarafından ilan edilmiş olan siyasi yeterlilik hükümetine bağlılığını koruyor.

Şura Konseyi ayrıca, Cemli’den ‘hükümetin yapısında değişiklikler yapmasını, anayasayı gözden geçirmesini ve büyük mali yükleri ve fayda sağlamayacak olması nedeniyle tüm bakanlıklara ilişkin planlardan tamamen vazgeçmesini’ istemişti.

Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia kaynaklı haberine göre, Nahda Hareketi’nin Şura Konseyi Başkanı Abdulkerim el-Haruni, 5 Ocak’ta “Hareket, hükümeti kurmakla görevli yetkiliyi, önerilen hükümet yapısında değişiklikler yapmaya davet edecek. Nahda, bazılarının yetkinlik eksikliği nedeniyle, hükümet üyeliği için önerilen bazı isimler hususunda çekinceler yaşıyor” ifadelerini kullandı.

Nahda’nın, 10 Ocak Cuma günü parlamentoya sunulmasından önce hükümet yapısında değişiklikler yapılmasından yana olduğunu söyleyen Haruni, “Nahda, Cemli’yi, hükümetine siyasi bir kemer sağlamak için diğer siyasi bloklarla istişarelerini yoğunlaştırmaya çağırıyor” dedi. Abdulkerim el-Haruni, Cemli’nin Cumartesi günü ‘hükümette herhangi bir değişiklik yapmak istemediğini’ söylediğini de hatırlattı.

Cemli isyan mı ediyor?

Birçok gözlemci, Cemli’nin Nahda’nın talebine boyun eğeceğini ve değişiklik talebine yanıt vermeye hazır olduğunu söylüyor. Ancak bir başka kesim ise, Cemli’nin hükümeti onaylamadan önce herhangi bir değişikliği reddetmesinin, Nahda bölünmüşlüğünü ikiye katlayacağı kanaatinde.

Gözlemciler bu çerçevede, eski Başbakan Yusuf eş-Şahid’in isyanıyla birlikte el-Beci Kayid es-Sibsi ve Nida Tunus Partisi’nin tanık olduğu karışıklıklara dikkati çekti. Cemli’nin, hükümeti parlamentoya sunmadan önce değişiklik yapmayı kabul edip etmediğine bakmaksızın Nahda’nın, bu hükümete güven vermesi bekleniyor. Ancak önerilen hükümetin yapısında değişikliğe gidilmesi, yalnızca Nahda tarafından talep edilmiyor. Zira hareketin ortaklarının da bu tür bir talepte bulunmuş olması muhtemel. Demokratik Akım, Halk Hareketi ve Yaşasın Tunus üçlüsü de bu hükümete katılmamakta ve oy vermemekte ısrarını sürdürüyor olabilir.

Çekişme

Parlamentoda bir güven oturumuna sunulmadan önce hükümetin yapısında bir değişiklik çağrısında bulunmak, siyasi çevrelerde yasal tartışmalara yol açtı. Independent Arabia’dan Necmeddin el-Akkari’ye açıklama yapan Üniversite Profesörü ve Avukat Mahmud Davud Yakub, “Anayasanın 89. bölümü uyarınca, bir hükümet kurma yolunda anayasal süre aşılmamalı. Hükümete güven oylaması henüz gerçekleşmedi. Özellikle de Halk Temsilcileri Meclisi tüzüğünün 143. bölümü, bakanlar listesinin meclis üyelerine sunumunun, oturumdan hemen önce olmasını öngörüyor” dedi.

Demokratik Akım lideri Gazi eş-Şavaşi, “Hükümeti kurmakla görevlendirilen Cemli, hükümeti kurdu. Daha sonra da Halk Temsilcileri Meclisi’ne devredilmek üzere ve güven almak için Genel Kurul’a sunulması talebiyle Cumhurbaşkanına sevk etti. Şu an ise Temsilciler Meclisi’nin sorumluluğunda. Bu nedenle şekilde herhangi bir değişiklik yapmak imkânsız” ifadelerini kullandı.

Parlamentoya sunulmadan önce hükümetin yapısında değişikliğe gitmek mümkün. Zira Ocak 2015’te Başbakan Habib Essid tarafından Tunus’ta bir emsali gerçekleşti. Hükümet yapısı, 4 Şubat 2015’te parlamentoya sunulmadan önce, 166 oyla güven kazanmıştı.

Editörün Seçimi

Multimedya