Parkinson hastalığının tedavisi için umut ışığı olan solucan

Parkinson hastalığının tedavisi için umut ışığı olan solucan

Salı, 10 Aralık, 2019 - 08:00
Kahire/Hazım Bedr

Avustralya’daki Monash Üniversitesi ile İngiltere’deki Cambridge Üniversitesi ortaklığında yürütülen bir araştırmada insan vücudunda, mikroRNA’da herhangi bir düzensizlik yaşanmasının, vücutta toksik protein birikimine sebep olan otofaji süreci ile Parkinson ve Huntington Hastalığı (Beyindeki sinir hücrelerinin gittikçe çökmesine sebep olan bir hastalık) ile ilişkisi olduğu keşfedildi.

En hayati yaşamsal süreçlerden biri olan otofaji sayesinde vücut, yaşlanmış ve bozulmuş hücre yapılarından kurtuluyor. Söz konusu süreç, toksik proteinlerin hücrelerden atılması için zorunlu olarak biliniyor.

Araştırma, otofajinin mikroRNA’lar aracılığıyla yapıldığının ortaya çıkarılmasına yardımcı oldu. Söz konusu süreçte herhangi bir dengesizlik yaşanması durumunda ortaya çıkan hastalıklarda olası bir tedaviye ulaşılmasına yardımcı olabilecek deneyler yapmak için ‘İplik Kurdu’ olarak bilinen bir solucan kullandı.

Nemli toprak ortamında, canlı organizmalar üzerinde serbest bir şekilde yaşayan bu solucanda ilk kez mikroRNA keşfedildi. Yaşam süresi yaklaşık 3 ila 4 hafta, gen sayısı da yaklaşık 19 bin olan solucanda insandaki ncRNA’nın küçük molekülleri keşfedildi. Bu küçük moleküllerin insan genomunun yüzde 1-5'ini oluşturduğu ve genlerin fonksiyonel protein yapılarına dönüşmesi süreci olan gen ifadesinin yüzde 30'unu düzenlediğine inanılıyor.

Akademik ‘eLife’ adlı derginin son sayısında yayımlanan araştırmada, araştırmayı yürüten ekibin mikroRNA’nın otofaji sürecini düzenleyen ve İplik Kurdu’nda bulunan TBC-7 adlı protein ifadesini kontrol ederek toksik proteinlerden koruduğunu bulduğu kaydedildi.

Araştırmacılar söz konusu solucandan mikroRNA’yı çıkardıklarında ortaya çıkan etkiyi gördü. MikroRNA çıkarıldıktan sonra, Parkinson ve Huntington hastalığı ile ilişkili olan toksik proteinlerin vücutta daha çok biriktiğini keşfettiler. Bu keşif, toksik proteinlerin yok edilmesinde mikroRNA’nın önemini ortaya koydu. Araştırmacılar daha sonra mikroRNA’ların insanlardaki otofajiyi kontrol eden bağa sahip yolu düzenleyen insan hücreleri üzerinde deney gerçekleştirdi. İnsan hücrelerine ‘interferon B’ adı verilen bir molekül verildiğinde otofaji yolunun düzenlendiği keşfedildi. Yapılan açıklamalar söz konusu keşfin olası bir tedavinin kapısını araladığı yönünde.

Monash Üniversitesi’nde araştırma görevlisi olarak çalışan Dr. Roger Pocock, önceki gün üniversitenin internet sitesinden yayınladığı bir raporda şu ifadelere yer verdi:

“Ulaştığımız sonuçların patentini aldık. Şimdi elde ettiğimiz sonuçların ilaca dönüştürülmesi için ilaç şirketleri ile görüşmeler yapıyoruz. Zira Parkinson hastalığı için ön klinik modelleri üzerinde daha fazla deney yapılması gerekiyor.


Editörün Seçimi

Multimedya