ABD-İran tutuklu takası diyaloğun ilk adımı mı?

ABD-İran tutuklu takası diyaloğun ilk adımı mı?

Pazar, 8 Aralık, 2019 - 15:15
Washington-Tahran/Şarku’l Avsat

ABD yönetimindeki üst düzey bir yetkili, tutuklu takasının, İran'ın müzakere istediğinin bir göstergesi olduğunu söyledi. Yetkili, "ABD İran’da tutsak halde bulunan Amerikan vatandaşı Xiyue Wang’ın serbest bırakılmasının İran’da tutsak halde bulunan diğer ABD vatandaşlarının da özgürlüğüne kavuşmasına yol açacağını umuyor. Tahran'ın bu adımı diğer meseleleri de müzakere etmeye istekli olduğunun bir göstergesidir. Bu gelişmenin İran ile daha fazla başarılara imza atılmasına vesile olmasını umuyoruz. ABD Başkanı Donald Trump, hiçbir koşul öne sürmeden İran'la görüşme yapma konusunda kararlılığını sürdürüyor” açıklamalarında bulundu.

Bloomberg’in söz konusu yetkiliden aktardığına göre Trump, İranlı yetkililerle ön şartsız olarak görüşmeye hazır. Yetkili, ABD'nin İran üzerindeki azami baskı politikasının çok başarılı ve etkili olduğuna dikkat çekti.

İki hasım ülke ABD ve İran nadir olarak gerçekleşen işbirliği çerçevesinde dün mahkum takası gerçekleştirdi. Donald Trump’ın ABD Başkanı olarak seçilmesinden bu yana iki ülkenin arasındaki ilişkiler kötüye gitti. Trump, üç yıl boyunca İran’da casusluk suçlamasıyla tutuklu bulunan Çin asıllı Amerikan vatandaşı Xiyue Wang’ın ABD’ye geri döndüğünü açıkladı. Öte yandan bir İranlı yetkili de İranlı Mesut Süleymani'nin ABD'de serbest bırakıldığını bildirdi. ABD Başkanı Trump Amerikan vatandaşı Xiyue Wang’ın serbest bırakılmasını sağlayan bu “harika müzakere” için İran’a teşekkür etti. Trump, “Birlikte bir anlaşmaya varabiliriz” dedi.

İran resmi haber ajansı IRNA, İsviçre’nin mahkum değişimi için kolaylık sağladığını belirtti. İran Dışişleri Bakanı Cevat Zarif, takas işleminin gerçekleştiği Zürih’te Mesut Süleymani’yi karşıladı. İran resmi haber ajansı IRNA’nın belirttiğine göre Süleymani yakında İran’a dönecek. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada Trump, Süleymani’ye değinmedi ancak Wang’ın serbest bırakılmasına arabuluculuk ettiği için İsviçre hükümetine teşekkür etti.

Trump Twetter’dan yaptığı açıklamada, ‘’Tutsak halde bulunan Amerikalılar’ın özgürlüklerine kavuşturulması yönetimim için hayati önemdedir ve ABD dışında hukuksuzca esir tutulan vatandaşlarımızın tümünün evlerine getirilmesi için sıkı çalışmamızı sürdüreceğiz’’ ifadelerini kullandı.

Süleymani ile beraber uçakta konuştuğu sırada çekilen fotoğrafı Twitter’da paylaşan Zarif, mesajında “Mesut Süleymani ve Xiyue Wang’ın yakında ailelerine kavuşacak olmasından memnunum. Başta İsviçre hükümeti olmak üzere ilgili herkese çok teşekkürler’’ ifadelerini kullandı. 1979 İran İslam Devrimi sonrası Washington ile Tahran arasında tüm diplomatik ilişkilerin kesilmesinin ardından ABD’nin İran’daki diplomatik çıkarlarını 40 yıldır İsviçre temsil ediyor.

Ünlü Princeton Üniversitesi mezunu Xiyue Wang, 2017’de İran’da casusluk suçlamasıyla tutuklanmış ve 10 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Aynı üneversitede Tarih Bölümü’nde doktora öğrencisi olan Wang’ın okulu ve ailesi, hakkındaki iddiaları reddetti ve Wang’ın tarih eğitimiyle ilgili araştırma yapmak için İran’da bulunduğunu savundu. Üst düzey bir ABD’li yetkili, ABD’nin İran özel temsilcisi Brian Hook, takas işleminin gerçekleşmesi için Süleymani’yi İsviçre’ye getirdiğini söyledi. Hook daha sonra Wang’i tıbbi bir müdahale için Almanya’nın Landstuhl kentindeki Amerikan askeri tıp merkezine götürdü.

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo Twitter’dan yaptığı açıklamada İran hükümetinin bu konudaki yapıcı yaklaşımından memnun olduğunu bildirdi ve İran’da ya da dünyanın başka bir ülkesinde tutuklu bulunan her Amerikalı evlerine geri dönene kadar rahat etmeyeceğiz dedi. 2015 yılında İran tarafından tutuklanan ve ABD için casusluk yaptığı suçlamasıyla 2019 yılına kadar 4 yıl boyunca hapsedilen ve geçtiğimiz haziran ayında serbest bırakılan Lübnan vatandaşı Nizar Zakka, Wang’ın serbest kaldığı haberini ilk öğrenen kişi oldu. Wang’ın annesine ve eşine bu haberi ilk Nizar Zakka verdi. Kök hücre uzmanı Mesud Süleymani de İran’a biyolojik madde ihraç etme girişiminde bulunarak yaptırımları ihlal ettiği iddiasıyla 2018 yılının Ekim ayında Chicago Havalimanı'nda gözaltına alınmıştı.


Editörün Seçimi

Multimedya