Libya- Türkiye anlaşması, uluslararası alanda tartışmalara neden oldu

Libya- Türkiye anlaşması, uluslararası alanda tartışmalara neden oldu

Cumartesi, 7 Aralık, 2019 - 10:45
İtalya Dışişleri Bakanı Luigi Di Maio, Roma’daki MED 2019- Akdeniz Diyaloğu Forumu’nda BM’nin Libya Özel Temsilcisi Gassan Selame ile bir araya geldi (EPA)
Kahire/ Halid Mahmud Atina/ Abdussettar Berekat Ankara/ Said Abdurrazık
Yunanistan Dışişleri Bakanı Nikos Dendias, 6 Aralık sabahı Ulusal Mutabakat Hükümeti’ni (UMH) temsil eden Libya’nın Atina Büyükelçisi Muhammed Yunus Menfi’yi bakanlığa çağırdığını açıkladı. Dendias’a göre bakanlık, Menfi’ye ülkeyi terk etmesi için 72 saat süre tanındığını belirtti. Dışişleri Bakanı ayrıca Libya- Türkiye anlaşmasının uluslararası hukukun açık bir ihlali olduğunu öne sürdü.

Türkiye, 27 Kasım’da İstanbul’da güvenlik- askeri iş birliği ve deniz yetki alanlarının sınırlandırılması hususunda UMH Başkanlık Konseyi Fayiz es-Serrac ile iki mutabakat muhtırası imzaladı.

Yunan Bakan, Türkiye- Libya deniz anlaşması ile ilgili Libya Büyükelçisi’ne verilen uyarının perşembe gecesi sona erdiğini ve Libya Büyükelçisi’nin anlaşmayı teslim etmediğini belirterek bu durumun söz konusu karara yol açtığını kaydetti.

Yunanistan Dışişleri Bakanı, Büyükelçi’nin kovulmasının “Libya ile diplomatik ilişkilere ara vermek” anlamına gelmediğini, aksine UMH ve Başkanı Fayiz es-Serrac’a bir mesaj olduğunu vurguladı. Türkiye- Libya anlaşmasının uluslararası deniz yasalarını ve egemen Yunanistan’ın haklarını açıkça ihlal ettiğini öne süren Dendias, anlaşmayı da “yasa dışı” olarak niteledi.

Yunan yetkili ayrıca Temsilciler Meclisi Başkanı’nın Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri’ne yazdığı bir mektupta, “deniz alanlarının sınırlandırılması hususundaki muhtıranın garip olduğunu çünkü Türkiye ile deniz sınırının bulunmadığını” bildirdiğine dikkat çekti. Yunanistan ve Güney Kıbrıs’ın anlaşmanın sınırlandırmaya çalıştığı güzergâhın tam ortasında bulunduğunu ifade eden Nikos Dendias ayrıca Libya Başbakanı’nın imza hakkı bulunmadığını vurguladı.

Bakan Dendias, Libya Parlamentosu Başkanı Akile Salih’in Yunan mevkidaşının davetiyle gelecek perşembe günü Atina’ya ziyarette bulunacağı bilgisini de verdi.

Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis de Türkiye- Libya anlaşması konusunda parlamentoya yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Bu yasal olarak geçersiz bir belgedir. Bu geçersizlik, Yunan adalarının haritadan çıkartılması dolayısıyla yalnızca coğrafi ve tarihsel açıdan da sınırlı değildir. Ancak aynı zamanda Türkiye’yi benzeri görülmemiş bir tecride itti. Zira bu kimsenin tanımayacağı bir kağıttan ibaret.”

Yunanistan’ın söz konusu kararına ilişkin ilk yorum ise Serrac hükümeti Dışişleri Bakanı Muhammed Seyyale’den geldi. Libyalı yetkili, 6 Aralık’ta “Yunanistan’ın Libya’da herhangi bir diplomatik temsilciliği yok. Eğer olsaydı biz de misilleme olarak onların büyükelçisini sınır dışı ederdik” ifadelerini kullandı. Yunanistan’ın Libya Büyükelçisi’ni topraklarından sınır dışı etme kararının kabul edilemez olduğunu söyleyen Seyyale, “Bu karar Yunanistan’a aittir. İstediğimiz kişilerle anlaşma imzalama hakkımızı koruyacağız” dedi. Muhammed Seyyale, Libya’nın Ankara ile imzaladığı mutabakat muhtırasına karşı itiraz ederek uluslararası yargıya başvurma hakkına sahip olduklarını söyleyen Yunanistan’ın “2004 yılından bu yana deniz alanlarının sınırlandırılması hususunda anlayışını geciktirdiğini” vurguladı.

Seyyale, 6 Aralık’ta “MED 2019- Akdeniz Diyaloğu Forumu” kapsamında gittiği İtalya’nın başkenti Roma’da İtalya Dışişleri İtalyan Bakan Luigi Di Maio ile bir araya gelen Libyalı Bakan, görüşme sonrasında “Özellikle Yunanistan olmak üzere Avrupa’nın baskısı, Serrac hükümetini Türkiye ile imzalanan anlaşmanın iptaline zorlamak amacıyla İtalya üzerine de uygulanıyor” dedi.

İtalyan medya organlarına açıklamada bulunan Muhammed Seyyale açıklamasını şöyle sürdürdü:

“İtalyanlar endişeli. Ancak Trablus büyükelçilerinin her zaman bizimle konuşmasına rağmen başta tarihsel müttefikimiz olmaları dolayısıyla Türkiye ile son yaşananlar olmak üzere bize eylemlerimizden haberdar olmak istediklerini söylediler.”

Mısır Dışişleri Bakanı Samih Şukri, Serrac hükümeti ve Türkiye arasındaki anlaşmanın “kendileri açısından bir değeri olmadığını” belirtti. Anlaşmayı küçümseyen Şukri, “Kısa bir süre içerisinde tamamlanması dolayısıyla Guinness Rekorlar Kitabı’na girecektir” dedi. Söz konusu anlaşmanın Libya’daki durumu daha da karmaşık hale getireceğini öne süren Mısırlı Bakan, Serrac hükümetinin ya 2015 yılı sonunda Fas’ta imzalanan Suheyrat Anlaşması’na uyması ya da meşruiyetini kaybetmeyi göze alması gerektiğini vurguladı.

Güney Kıbrıs Rum Kesimi lideri Nikos Anastasiadis de ülkesinin Lahey’deki Uluslararası Adalet Divanı’na Türkiye’nin egemenliğini ihlal ettiği denizdeki kaynaklar konusunda haklarının korunması çağrısı yaptığını söyledi.

Anastasiadis, ülkesinin, egemen haklarının tüm yasal yollarla korunmasında kararlı olduğunu belirtirken, “Bu, tam olarak Lahey’e şikayetimizin amacıdır” ifadesini kullandı. Anastasiadis, Kıbrıs’ın Türkiye’nin Atina Büyükelçiliği’ne bir ihbar mektubu göndermeye çalıştığını ancak Ankara’nın bunu kabul etmediğini ve bu yüzden de bildiriyi Türkiye’nin teslim aldığını ispat edecek başka yöntemlerle ilettiklerini belirtti. “Bu durum Güney Kıbrıs’a itiraz hakkı veriyor” dedi.

Türkiye adına açıklama Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’ndan geldi. Çavuşoğlu, UMH ile imzaladığı anlaşma sonrasında ülkesinin Doğu Akdeniz’e dair Rum kesimi hariç bölgedeki tüm ülkelerle ikili ya da tek taraflı anlaşmalara hazır olunduğuna dikkat çekti.

Çavuşoğlu, 6 Aralık’ta Roma’daki MED 2019-Akdeniz Diyaloğu Forumu sırasında Türkiye ile imzalanan anlaşmaya tepki olarak Yunanistan’ın ‘Libya Büyükelçisi’ne ülkeyi terk etmesi için 72 saatlik süre verme’ kararını kınadı.

Türk Bakan açıklamasında şunları söyledi:

“Büyükelçi, Libya’daki UMH ile imzaladığımız anlaşma nedeniyle sınır dışı edildi. Bu, diplomaside olgunlaşmamış bir davranıştır. Atina’nın Libya Büyükelçisi’ne ülkeyi terk etmesi için 72 saat vermesi kararını kınıyoruz. Bu uygulama, Yunanistan’ın gerçek yüzünü gösteriyor. Bir büyükelçinin sınır dışı edilmesi kabul edilemez. Libya böyle bir duruma boyun eğmez.”

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Mustafa Şentop da deniz yetki alanlarının sınırlandırılması konusunda Türkiye ve UMH arasında imzalanan mutabakat muhtırasına ilişkin “Türkiye’nin Doğu Akdeniz ile ilgili bugüne kadar atmış olduğu en stratejik adım, en büyük hamledir” değerlendirmesinde bulundu.

Şentop, düzenlediği basın toplantısında, “Anlaşma, Yunanistan’ın adalar üzerinden planladığı, uluslararası hukuka aykırı birçok hesabı da bozmuş oldu” dedi. Meclis’in Türkiye- Libya anlaşmasını perşembeyi cumaya bağlayan gece imzaladığını söyleyen Mustafa Şentop, iki ülkenin anlaşmayla ilgili prosedürleri tamamladığını, bunların BM’ye sunularak bu konuda uluslararası geçerliliğin de ilan edileceğini kaydetti.

Editörün Seçimi

Multimedya