Sudan siyasetinde Beşir'in partisinin geleceği var mı?

Sudan siyasetinde Beşir'in partisinin geleceği var mı?

Pazar, 1 Aralık, 2019 - 15:00
Sudanlılar, Hartum'daki bir camide Şeyh Muhammed el-Cezuli’nin Cuma hutbesini dinliyorlar (AFP)
İstanbul/Şarku’l Avsat

İsmail Muhammed Ali

Sudanlı gözlemciler ve siyasi analistler, Sudan’ın devrik Devlet Başkanı Ömer el-Beşir’in liderliğindeki Ulusal Kongre Partisi'nin (UKP), siyasi olarak bilinmeyen genç isimleri ön plana çıkararak gerçekleştireceği geniş bir liderlik değişikliği ile siyasi arenaya döneceğini düşünüyorlar. Bununla birlikte partinin farklı bir isim altında yeniden siyasi arenaya dönmesinin ardından, eski Devlet Başkanı Cafer en-Numeyri’nin başkanı olduğu Sosyalist Parti’nin kaderiyle yüzleşebileceğini düşünenler de var.

Siyasi analist Muhammed Ahmed Şakila, UKP'nin feshedilmesinin, birtakım objektif nedenlerden ötürü önemli ve gerekli bir adım olduğunu vurguladı. Bu nedenlerin başında halkın partiye ve partinin başında olduğu rejime karşı ayaklanmasının geldiğini belirten Şakila, partinin feshedilmesi kararının derin devlet kurumlarının tasfiyesi çerçevesinde geldiğini söyledi.

Ayrıca UKP'nin feshedilmemesinin halk devrimine bir karşı-devrimle karşılık vermesi açısından büyük bir tehlike oluşturduğunu dile getiren Şakila, İslamcı hareketlerinin siyasi sahneden dışlanmasının veya faaliyetlerde bulunmalarının yasaklanmasının gerekli olmadığını düşündüğünü ifade etti. Bunun yanı sıra feshedilen partinin ismini değiştirmek veya politik söylemde kendisiyle aynı fikirde olan partilere dahil olmak gibi birtakım aralıklar bularak sahneye tekrar dönemeye çalışmasının imkân dahilinde olduğunu belirtti.

Omdurman İslam Üniversitesi Siyaset Bilimi Fakültesi Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Raşid et-Ticani ise UKP'nin bir geleceğinin olmadığını söyledi. Ulusal Kongre Partisi'nin Halk Kongresi Partisi gibi ideolojik olarak yakın partilerle müttefik olabileceğini dile getiren et-Ticani, Beşir’in partisini yeni bir parti kurmak için harekete geçmesinin birtakım riskleri olduğunu ve bu fikrin insanları ikna edemeyeceğini belirtti.
UKP kararı reddetti

UKP'nin Geçici Başkanı İbrahim Gandur, “Bu hukuk dışı yasayı reddediyoruz” ifadesiyle kurtuluş rejiminin tasfiyesine ve partisinin feshedilmesine ilişkin yasayı reddettiklerini dile getirdi. Eşsiz devrimde sokaklara dökülen ve şehitler veren insanların, yaşamlarıyla ilgilenen bir hükümet beklediğini söyleyen Gandur, insanların 14 saatten fazla süredir bir partinin feshedilmesi kararını yazmakla uğraşan hükümetle ilgilenmediklerini söyledi. Ayrıca hükümetin vatan ve vatandaşlarla ilgili herhangi bir alanda başarı sağlayamadığını kaydeden Gandur, ulusal yasalar ve uluslararası sözleşmelerle garanti edilen haklarını kullanmaktan geri durmayacaklarını vurguladı.

Bunun yanı sıra partinin adını değiştirme konusunda parti liderleri arasında görüş farklılıkları bulunuyor. UKP liderlerinden Kutbi el-Mehdi, partinin adının değiştirilmesini öneren senaryolar konusunda uyarılarda bulundu. Partinin adının değiştirilmesinin hiçbir şekilde yarar sağlayamayacağını dile getiren el-Mehdi, böyle bir adımın partinin tarihinin mahkûm edilmesi anlamına geleceğini söyledi. Ayrıca yaşanan güven krizi dolayısıyla kamuoyunun talebi doğrultusunda gerek liderlikte gerekse de parti mensuplarında değişikliğe gidilmesi gerektiğini belirterek, bu karara benzeyen bir dizi fırtınanın üstesinden geldiklerini gibi bunu da atlatacaklarını vurguladı.

Öte yandan Independent Arabia’ya konuşan Sudan Halk Kongresi Partisi liderlerinden Kemal Ömer, Sudan İslami hareketinin, iktidarda geçirdiği 30 yılın ardından kazandığı tecrübeyle, bir sonraki aşamada kapsamlı bir değişikliğe yöneleceğini söyledi. Bu bağlamda partinin yeni bir isim, yeni sloganlar ve yeni bir üslupla siyasi arenada yeniden görünebileceğini dile getiren Ömer, yeni unsurların önderliğinde ve yeni bir vizyona sahip; ayrıca İslamcı hareketin bütün bileşenlerini kapsayan bir parti kurma çabalarının olduğunu teyit etti.

Halk Kongresi Partisi lideri olarak, İslami hareketin ülkede geri kalan siyasi güçlerle iletişim kurmasını talep ettiğini ifade eden Ömer, İslami hareketle birleşme yönünde herhangi bir eğilimin bulunmadığını, şu an sadece vatanın birliğiyle ilgilendiklerini söyledi. Bu bağlamda vatan meselelerini ilgilendirmeyen herhangi bir mesele hakkında konuşmanın faydasız olduğunu belirterek, İslami hareketin birleşmesi meselesinin gelecekte ortaya çıkacak bir mesele olduğunu kaydetti.
Tasfiye kanunu

Ömer el-Beşir rejiminin tasfiyesini içeren yasa nedir? Ön plana çıkan maddeleri nelerdir? Ayrıca Sudan siyasi sahnesinde ne gibi değişikliklere sebep olacaktır?

Yasa, Sudan’da Beşir dönemi “Kurtuluş Rejimi” olarak adlandırılan tüm siyasi yapıyı ve güç ilişkileri ağını hedeflemekte. Yasa, Beşir döneminde iktidarda olan UKP’nin feshedilmesini, ülkedeki siyasi parti ve örgütlerin arasından kaydının silinmesini ve partiyle ilişkisi bulunan herhangi kuruluşun da feshedilmesi kararlarını içeriyor. Ayrıca kanun söz konusu rejimin sembol isimlerinin siyasi arenadan azledilmelerini öngörüyor. Bu bağlamda oluşturulan özel bir komiteye, partinin mal ve mülklerine el koyma, rejime bağlı olan kuruluşları feshetme, nüfuz sahip olmak adına vazifesini kötüye kullananların işine son verme ve uygun gördüğü birini tayin etme yetkisi verildi.
İcra komitesi

Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı habere göre ilgili kanun sadece partini siyasi yapılarını hedef almakla kalmıyor, bilakis partinin dernekler, hükümet ve yargı kurumları, kültürel organizasyonlar ve kamu sektörü şirketleri üzerindeki etkisini takip ediyor. Bu bağlamda kanunun partinin devlet içerisinde sızmış olduğu bütün eklemleri ortaya çıkararak partiyi ülkeden söküp atmayı amaçlıyor. Bu kanunun uygulanması için Egemenlik Konseyi üyelerinden birinin başkanlığında Kurtuluş Rejimi’nin Tasfiyesi Komitesi adında özel bir komite oluşturdu. Komite üyeleri arasında Adalet Bakanı, İçişleri Bakanı, Sağlık Bakanı, Sudan Merkez Bankası ve İstihbarat Teşkilatı temsilcileri ve Başbakan tarafından seçilen beş üye yer alıyor.


Editörün Seçimi

Multimedya