Müslüman Kardeşler ve İran Devrim Muhafızları neden Türkiye'de toplantı düzenledi

Müslüman Kardeşler ve İran Devrim Muhafızları neden Türkiye'de toplantı düzenledi

Salı, 19 Kasım, 2019 - 10:00
Mısır eski Cumhurbaşkanı Muhammad Mursi, İranlı mevkidaşı Mahmud Ahmedinejad ile 2012'de Tahran'da yaptığı görüşme sırasında (AFP)
Londra-New York/Şarku’l Avsat
İran Devrim Muhafızları ve Müslüman Kardeşler (İhvan), yaklaşım konusunda hiçbir zaman hem fikir olmadı aksine dünyadaki jeopolitik bölünmede çoğu zaman karşı saflarda yer aldı.

Ancak Ortadoğu’daki en tehlikeli organizasyonlardan olan İran Devrim Muhafızları ve Müslüman Kardeşler, ortak bir zemin bulmak üzere Türkiye'de bir otelde gizli bir zirve düzenledi.

Nisan 2014’te yapılan zirve, İran Devrim Muhafızları'nın yurtdışı operasyonlarını yürüten Kudüs Gücü ile Müslüman Kardeşler liderlerini bir araya getirdi.

Kudüs Gücü dünyadaki en güçlü Şii devleti temsil ederken, Müslüman Kardeşler grubu Sünni Müslüman dünyasında etkin bir güç olarak görülüyor.

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, geçtiğimiz Nisan ayında İran Devrim Muhafızları Ordusu'nu ‘yabancı terör örgütü’ olarak sınıflandırmıştı.

Beyaz Saray’ın Müslüman Kardeşler grubunu da terör listesine eklemeyi düşündüğü biliniyor.

ABD merkezli The Intercept sitesi, İran İstihbarat ve Güvenlik Bakanlığı’ndan (MOIS) sızan 700 sayfalık iç yazışmaya dayanarak söz konusu gizli toplantıyı ortaya çıkardı.

The Intercept’e göre Mısır’da Muhammed Mursi’nin Cumhurbaşkanı olduğu dönemde İran ve Mısırlı yetkililer arasında kamuya açık toplantı ve temaslar vardı.

Ancak Temmuz 2013'te Mısır ordusu tarafından desteklenen bir hareketle Mursi’nin azledilmesi ve tutuklanmasının ardından göreve gelen Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi hükümeti, liderlerinin çoğu Mısır'da hapse atılan, diğerleri de ülke dışına kaçan Müslüman Kardeşlere karşı bir operasyon başlattı.

Habere göre Müslüman Kardeşler ve İranlı yetkililer, 2014 yılında bir araya geldikleri gizli görüşmede, Mursi’nin devrilmesinin ardından hala birlikte çalışıp çalışmayabileceklerini görmek istedi.

İran’ın ulusal güvenlik hizmetleri alanında Devrim Muhafızları’nın rakibi olan MOIS'in sızdırılan iç yazışmaları, Müslüman Kardeşler ve Kudüs Gücü gibi güçlü Sünni ve Şii örgütler arasındaki etkileşimi şekillendiren siyasi güçleri ortaya koydu.

Her şeyden önemlisi, Ortadoğu’daki siyasi ortamın karmaşıklığını ve ABD’li yetkililer de dahil olmak üzere yabancılar için bölgede neler olup bittiğini anlamanın ne kadar zor olduğunu gösterdi.

Kudüs Gücü ve Müslüman Kardeşler düşman gibi görünüyor ancak gizli toplantı, çok kritik bir zamanda yapıldı. Bu da iki tarafın neden bir araya gelmeyi kabul ettiğini ortaya koyabilir.

Toplantının yapıldığı Nisan 2014'te Irak’ta toprak kazanmaya başlayan DEAŞ, İran’ın bir kuklası olarak görülen Nuri el-Maliki'nin başkanlık ettiği Irak hükümetini tehdit ediyordu.

İran Devrim Muhafızları’na bağlı Kudüs Gücü de DEAŞ’a karşı savaşta Şii milislere liderlik etmek durumunda kaldı. Aynı zamanda, Arap Baharı rüyası bir kabusa dönüşmüştü. Suriye’de savaş devam ediyor, Mısır’da ise Mursi azlediliyordu.

Mısır'daki kayıpları ile zayıflayan Müslüman Kardeşler, İranlılarla ittifak yapmayı muhtemelen bölgesel nüfuzunun bir kısmını geri kazanma fırsatı olarak görmüş olabilir.

Söz konusu iç yazışmalara göre 2014 yılındaki toplantı, İran ve Müslüman Kardeşler ile iyi ilişkileri olan az sayıdaki ülkeden biri olması nedeniyle Türkiye’de gerçekleştirildi.

Ancak Türkiye’nin Devrim Muhafızları'nın yurtdışı operasyonlarını yürüten Kudüs Gücü'nün Komutanı Kasım Süleymani’ye vize vermemesi nedeniyle toplantıya Süleymani’nin Ebu Hüseyin adlı yardımcısı katıldı.

Ebu Hüseyin, Kudüs Gücü’nün üst düzey yetkililerini içeren Devrim Muhafızları heyetine başkanlık etti.

İran İstihbarat ve Güvenlik Bakanlığı’nın sızan iç yazışmalarında, söz konusu toplantıya Müslüman Kardeşler adına İbrahim Münir Mustafa, Mahmud El-İbyari ve Yusuf Nada’nın katıldığı bilgisi yer aldı.

ABD’nin eski Başkanı George Bush yönetimi, 11 Eylül saldırılarının ardından Yusuf Mustafa Nada’nın El Kaide’ye yardım ettiğini öne sürerek banka hesaplarını dondurmuştu. Ancak 2009 yılında terörle ilişkisi olduğu iddialarına dair kanıt bulunamaması nedeniyle yaptırımlar kaldırılmıştı.

The Intercept’in haberine göre ‘gizli toplantıya’ Müslüman Kardeşler ve Devrim Muhafızları heyetinin bilgisi olmadan üçüncü bir kişi daha katıldı.

Bu kişi, İran’ın ulusal güvenlik hizmetleri alanında Devrim Muhafızları’nın rakibi olan MOIS’in bir ajanıydı. Söz konusu kişi toplantıya sadece katılmakla kalmadı, aynı zamanda koordine de etti.

Sızan iç yazışmalarda, MOIS’in İran Devrim Muhafızları’nın gücü ve nüfuzunu kıskanarak, dünyadaki faaliyetlerini gizlice takip etmeye çalıştığı da ifade edildi.

Sızan iç yazışmalara göre Müslüman Kardeşler heyeti, toplantının başında 85 ülkede örgütlenmeleri olduğunu söyledi.

Toplantıda ayrıca, “Şii dünyasının bir sembolü olarak İran ve Sünni dünyasının bir temsilcisi olarak Müslüman Kardeşler arasındaki farklılıklar tartışılmaz. Ancak işbirliği için ortak zeminlere odaklanılması gerek” ifadelerini de kullandı.

Müslüman Kardeşler heyeti, aralarındaki en önemli şeyin ortak düşmanları Suudi Arabistan’a karşı duyulan ‘nefret’ olduğunu dile getirerek, iki tarafın Riyad’a karşı birleşebileceği ve bunun için de en uygun yerin Yemen olduğunu belirtti.

Heyet, İran’ın Yemen’deki Husi milisler üzerindeki etkisi ile Müslüman Kardeşler’in Sünni aşiretler arasındaki nüfuzu aracılığıyla Husiler ve Sunni kabileler arasındaki çatışmayı Suudi Arabistan'a karşı kullanabilmeleri için ortak bir çaba gösterilmesi gerektiğini ifade etti.

Müslüman Kardeşler heyetinden Yusuf Nada, konuya ilişkin Intercept'e verdiği demeçte şu ifadeleri kullandı;

“Hiçbir zaman böyle bir toplantıya katılmadım. Böyle bir toplantı hakkında hiçbir zaman bir şey duymadım.”

Nada, yalnızca, “Bildiğim kadarıyla, Müslüman Kardeşler Sünni ve Şii arasındaki herhangi bir anlaşmazlığı sadece azaltmak değil, etkisiz hale getirmekle de ilgileniyor” yorumunda bulundu.

Toplantıya dair yorumları alınmak istenilen İbrahim Münir Mustafa ve Mahmud El-İbyari’ye ise ulaşılamadı.

Editörün Seçimi

Multimedya