​Morales'in istifası iktidarda bir boşluk oluşturdu

​Morales'in istifası iktidarda bir boşluk oluşturdu

Salı, 12 Kasım, 2019 - 09:45
Morales destekçileri ve muhalifleri arasında La Paz şehrinde çatışmalar yaşandı. (Reuters)
La Paz/Şarku’l Avsat
Bolivya, Evo Morales’in devlet başkanlığı görevinden istifasının ardından iktidarın boş olduğu bir güne uyandı. Morales, seçimlerin ardından başlayan gösterilerde şiddetin artması ve asker ile polisin tehditkâr istifa çağrılarının ardından pazar günü istifa ettiğini açıklamıştı. Bunun üzerine binlerce Bolivyalı sokaklara akın ederek kutlamalar yapmıştı.

60 yaşındaki Morales, Pazar günü yaptığı konuşmada “Başkanlık görevimden istifa ediyorum” ifadelerinde bulunmuş; Başkan Yardımcısı Alvaro Marcelo Garca Linera gibi bazı kıdemli yetkililerin de istifa ettiklerini açıklamıştı.

Morales’in istifasını ilan etmesinin ardından ülkeden kimlerin sorumlu olduğuna dair soru işaretleri oluştu. Anayasaya göre iktidar sırasıyla Senato Başkanı’na ve meclise devrediliyor. Ancak ikisi de şu an görevde değil. Senato Başkan Yardımcısı muhalif Jeanine Anez, ülkenin geçici liderliğini devralmaya hazır olduğunu duyurdu.

AFP’nin haberine göre Bolivya'nın doğusundaki Santa Cruz’da kalabalıklar sokakları doldurarak istifa haberini alkışlarla karşıladı. La Paz ve El Alto şehirlerinde ise şiddet ve yağmalama olayları meydana geldi. Reuters’ın haberine göre sokaklarda dolaşan çeteler, dükkanları ve işletmeleri yağmalayarak binalara ateş açtı. Muhalif akademisyen Waldo Albarracin, Twitter hesabından yaptığı açıklamada Morales destekçilerinin evini yaktığını iddia etti.

20 Ekim’deki başkanlık seçimlerinin ilk turunu kaybeden muhalefet Carlos Mesa, Morales’in istifasını “Tüm dünyaya bir ders verdik. Bolivya yarın yeni bir ülke olacak”. Sözleriyle yorumladı.

Milletvekilleri ve kıdemli devlet yetkililerinden oluşan 20 isim, Morales'e iltica vereceğini açıklayan Meksika Büyükelçisi’nin evine sığındı.

Morales, Twitter hesabından yaptığı açıklamada, polisin hakkında yasa dışı tutuklama kararı aldığını ve “şiddet yanlısı grupların” Cochabamba şehrindeki evine saldırdığını duyurmuştu. Polis Teşkilatı Komutanı ise Morales’in tutuklanması için herhangi bir emir bulunmadığını belirtmişti. Diğer yandan protestocuların Morales’i kayırmakla suçladığı Bolivya Yüksek Seçim Kurulu Mahkemesi (TSE) Başkanı Maria Eugenia’nın tutuklandığı bildirildi.

Aymara halkından olan Morales, 2006 yılında ülkenin ilk yerli Bolivya Başkanı olmadan önce bir koka çiftçisiydi. 14 yıllık iktidar dönemi boyunca yoksulluğa ve açlığa karşı çeşitli başarılar elde edildi, ülke ekonomisi üç katı oranında büyüdü.

TSE’nin 20 Ekim'de yapılan başkanlık seçiminde Morales, rakibinden az bir farkla zafer elde ettiğini ilan etmesiyle tartışmalı dördüncü dönemini kazanmıştı. Ancak muhalefetin bu seçimlerdeki sahtekârlığı kınaması, üç kişinin öldürüldüğü ve yüzlercesinin de yaralandığı üç haftalık protestolara yol açmıştı. 

Ardından Morales, yeni seçim kararı almış ancak bu tavizi sokaktaki insanların öfkesini dindirmeye yetmemişti. Bununla beraber silahlı kuvvetler ve polis komutanları da Morales'e istifa çağrısında bulunmuş, Silahlı Kuvvetler Genel Kurmay Başkanı Williams Kaliman, “Silahlı Kuvvetler olarak Bolivya'daki barışın devamı için Devlet Başkanı Evo Morales'e istifa etmesini tavsiye ediyoruz” açıklamasını yapmıştı.

İstifasını duyurmak için Chimur’a uçan Morales şu açıklamada bulunmuştu:

“Ülkeden kaçmak zorunda değilim. Çünkü hiçbir şey çalmadım. Tek hatam yerli olmaktı, bir koka çiftçisiydim. İstifa ediyorum. Böylece muhalefet, kardeşlerimizi tekmelemeye devam edemeyecek. Ancak hayat burada bitmiyor. Savaşım sürecek.”

Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro da dâhil Morales’in sol müttefikleri, istifa haberinin hemen ardından Morales’e karşı yapılan darbeyi kınadı. Maduro, ‘ırkçılığın kurbanı olan yerli Bolivyalı vatandaşlarının hayatlarının korunmasını talep etmek için’ siyasi ve toplumsal hareketleri toplanmaya çağırdı. Aynı şekilde Küba da darbeyi şiddetle kınayarak ‘emperyalizm serüveniyle mücadelede’ Morales’e destek verdiğini açıkladı. Arjantin'in yeni Devlet Başkanı Alberto Fernandez de Morales’in istifa nedenini ‘şiddetli sivillerin, polis ve duyarsız kalan ordunun ortak eylemleri sonucundaki darbe’ olarak niteledi.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres ise yaptığı açıklamada Bolivya'daki son gelişmelerden ciddi derecede kaygı duyduğunu dile getirdi. Guterres, ilgili tüm taraflara şiddetten kaçınma, gerginliği azaltma ve azami baskı uygulama çağrısında bulundu. Rusya, Morales’in istifasının darbe sonucunda gerçekleşmiş gibi gözüktüğünü belirterek Avrupa Birliği de tüm tarafları otokontrol sağlamaya davet etti.

Washington tarafından konuyla ilgili yaptığı açıklamalarda ise şu ifadeler kullanıldı:

“Sivil liderliğin geçiş sürecinde kontrolü elinde tutması esastır. Tüm tarafları bu gergin dönemde şiddetten sakınmaya davet ediyoruz. Bolivya'nın demokrasisinin ve anayasal düzeninin devamını sağlamak için uluslararası ortaklarımızla birlikte çalışmaya devam edeceğiz.”

Editörün Seçimi

Multimedya