​Tunus Başbakanı’nın sürpriz Cezayir ziyareti tartışılıyor

​Tunus Başbakanı’nın sürpriz Cezayir ziyareti tartışılıyor

Pazar, 10 Kasım, 2019 - 14:15
İstanbul/Şarku’l Avsat
Ali Yahi

Tunus Başbakanı Yusuf eş-Şahid’in Cezayir’e yaptığı sürpriz ziyaret, yeni bir tartışma başlattı. Özellikle de herkesin yeni Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said’in Cezayir’i  ziyaret etmesinin beklendiği bir dönemde programlanmadan yapılmış olması oldukça dikkat çekti.

Şahid’in karmaşık açıklamaları

Şahid’in, Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulkadir bin Salih ile gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından yaptığı açıklamalar, Cezayir ve Tunus halkları, politikacılar ve uzmanlarında oluşan şaşkınlığı arttırdı. Ziyaretin nedenleri, kendisiyle Abdulkadir bin Salih arasında geçenler ve Said’in mesajının içeriği üzerinde hala bir sis perdesi bulunuyor. Yusuf Şahid, oldukça kafa karıştırıcı bir şekilde yaptığı açıklamada bu ziyaretin yeni Tunus Cumhurbaşkanı’nın talebi üzerine gerçekleştirildiğini tekrarladı. Ayrıca Cumhurbaşkanı Said’in gönderdiği iki ülke arasındaki stratejik işbirliğinin teşvik edilmesini içeren teşekkür mektubunu teslim ettiğini ifade etti. Ancak bu, ülkeye gerçekleştirdiği ziyaretin asıl sebebini yansıtmıyordu.

Güvence ziyareti

Şahid’in, Cezayir ziyaretinin programlı olmayıp ani bir şekilde geliştiğini söylemesi, ziyaretin ardında ne olduğuna dair konuşmaya kapı araladı. Independent Arabia’nın yetkili bir kaynaktan elde ettiği bilgilere göre Şahid’in Cezayir’e gelmesinin nedeni Said’in gerçekleştireceği ziyaret hakkından düzenlemelerde bulunmak değildi. Asıl nedenin yeni Tunus Cumhurbaşkanı’nın Kartaca Sarayı’nda Cezayir’e düşman tutumları ile bilinen kişileri kullanarak yaptığı değişiklikler hakkında bir güvence sunmak olduğu belirtildi. Kaynak, Cezayir’in gelişmeleri, Tunus’ta yeni gelen yönetimin Fas ile yakın bir ilişki içinde bulunmasına içerleyerek takip ettiğini bildirdi.

Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı habere göre aynı kaynak, söz konusu kişiler arasında Cezayir’le iyi bir ilişkiye sahip olmayan ve Cumhurbaşkanlık Sarayı’na geçen Ulusal Güvenlik Danışmanı General Muhammed Salih el-Hamdi gibi isimlerin de bulunduğuna dikkat çekti. Said’in gerçekleştirmesi planlanan ziyaretin Cezayir seçimleri sonrasına ertelendiğini söyleyen kaynak, bunun Şahid ile yapılan görüşmede belirtildiğine işaret etti. Tunus Başbakanı Said’in ziyaretinin bir sonraki açıklamaya kadar ertelendiğini ve bu yıl gerçekleştirilmeyeceğini bildirdi. Said, istediği zaman Fas’ı ziyaret edebilir. Cezayir'in Nahda hareketi liderliğindeki Tunus hükümetinin oluşumu konusundaki tıkanmaya son verme müdahalesini reddetti.

Kays Said, geçtiğimiz Cuma günü, Cezayir’den henüz dönmüş olan Başbakan Şahid’i kabul ederek, Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulkadir bin Salih ve Başbakan Nureddin el-Bedevi ile gerçekleştirdiği görüşmelerle ilgili brifing aldı. Tunus Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre Şahid, Cezayir Cumhurbaşkanı ve diğer yetkililerin selamlarını iletti. Ayrıca, iki ülke arasındaki ikili tarihi ilişkilerin geliştirilmesi ve iki halkın arzusunu yerine getirmek için stratejik ortaklığın güçlendirilmesi konusundaki önemini vurguladı.

Said, 12 Aralık’tan sonra Cezayir’de olacak

Öte yandan, Tunuslu politikacı Mevlidi el-Fahim gazeteye yaptığı açıklamada, “Şahid, Cezayir’e, ilk yurtdışı gezisini Cezayir’e gerçekleştirme sözü veren Said’in ziyaretini düzenlemek üzere gitti” dedi. Fahim, Tunus’un Cezayir’in içişlerine müdahale ettiği düşünülmemesi için bu ziyaretin, 12 Aralık’ta gerçekleştirilmesi ve yeni bir otorite çıkarması beklenen Cezayir Cumhurbaşkanlığı seçimlerinden sonra yapılmasının daha iyi olacağını düşünüyor. Her durumda, Cezayir ve Tunus arasında yaşananlar, iki ülkenin çıkarlarının stratejik karşılıklı bağımlılığının altını çiziyor.

Gannuşi büyük kardeş Cezayir’in misafiri olabilir mi?

Öte yandan Uluslararası İlişkiler ve Siyasi Bilimler Profesörü Ahmed Baali, Independent Arabia’ya yaptığı açıklamada, İslami Nahda Hareketi Lideri Raşid el-Gannuşi’nin, Tunus’un büyük kardeşi olan Cezayir’e ziyarette bulunmasının uzak bir ihtimal olmadığını söyledi. Baali, bu ziyaretin parlamento seçimlerinde hareketin üstünlüğüne rağmen hükümetin oluşumunu engelleyen tıkanıklığa bir çözüm bulmaya danışmak için olabileceğine işarette bulundu. “Gannuşi’nin çeşitli konu ve dosyalarda Cezayir'e danıştığı biliniyor ve bu daha önce birkaç kez oldu” diyen Baali, Tunus'ta yasama ve cumhurbaşkanlığı seçimlerinden sonraki siyasi durumun, meseleleri zorlaştıran ve İslamcılar, laikler ve anayasacıların dosyalarını yeniden açan karmaşanın gölgesinde kaldığını ifade etti.

Baali, “Mevcut haliyle Cezayir, eskiden olduğu gibi artık Tunus ile ilgilenemiyor. Cezayir, 22 Şubat'tan bu yana istisnai bir durumda; bu bir tür tıkanıklık yarattı ve çok sayıda taraf arasında kemik kırma savaşı üretti. Bu durum onların başkasına tavsiyede bulunmasını engelliyor" dedi. Baali ayrıca Tunuslu ve Cezayirli yetkililer arasındaki tarihsel ve kişisel ilişkilerin, iki tarafın istişarelerde bulunma ve tavsiye alma motivasyonu olabileceğini söyledi.

Editörün Seçimi

Multimedya