İsrail seçimleri nasıl bir tablo çıkaracak?

İsrail seçimleri nasıl bir tablo çıkaracak?

Cuma, 20 Eylül, 2019 - 15:15
Tel Aviv/Nezir Mecli
İsrail seçimlerinde sonuçlar gelmeye başladıkça Mavi-Beyaz İttifakı'nın (Kahol Lavan) lideri Benny Gantz, Netanyahu liderliğindeki Likud Partisi’ni bir sandalye farkla geride bıraktı. Böylece Merkez Sol Blok’u Ortak Arap Listesi Bloku'nun desteğiyle 57 sandalye kazanırken Merkez Sağ Blok’u 56 sandalyede kaldı. Avigdor Liberman'ın partisi İsrail Evimiz'in de sandalye sayısı 1 eksilerek 8'e düştü.

Netanyahu Gantz'a başbakan olarak kalmasını sağlayacak bir ulusal birlik hükümeti kurma çağrısında bulundu. Gantz’ın bu teklife verdiği yanıt sert oldu: “Bildiğim kadarıyla mağlup olanlar hükümet kurma teklifinde bulunmuyor. Unutma ben kazandım”. Netanyahu, Gantz’ın hükümet kurmasını önlemenin başka yollarını arıyordu. Siyasi ve askeri çevreler, Netanyahu’nun savaş seçeneğine sığınabileceği konusunda uyardı.

Hemen hemen İsrail medyasının tamamında yer alan haberlerde ordu ve güvenlik güçlerinde bir endişe halinin hakim olduğu aktarılıyor. Bunun sebebi ise, Netanyahu’nun ortamı ısıtmak için güney veya kuzey tarafında geniş bir askeri operasyon ya da savaş emrini verebileceğine dair oluşan beklenti. Kaynaklar, Netanyahu’nun iktidarı kaybetme ile yüz yüze olması sebebiyle sinir bozukluğu hali yaşadığını aktarıyor. Netanyahu iktidarı kaybetmesi halinde yolsuzluk suçlamalarıyla yargılanacağını ve hapse gireceğini biliyor. Bu nedenle, bugün yalnızca İsrail seçmeninin iradesinin uygulanmasını önlemenin ve iktidarda kalabilmenin yollarını arıyor.

İsrail seçim komisyonu, kesin olmayan sonuçları yayımladı. Dün öğleden sonra oyların yüzde 98’inin sayımı tamamlandı. Bu sonuçlara göre Benny Gantz’in partisi daha da güçlendi ve 33 sandalye kazanarak seçimlerin tartışmasız birinci partisi oldu. İkinci sırada ise sandalye sayısı 31’e düşen Netanyahu’nun Likud partisi yer aldı. İsrail vatandaşı Arapları temsil eden dört partinin oluşturduğu Ortak Arap Listesi Bloku'nun da milletvekili sayısı 13 oldu. Diğer partilerin kazandıkları sandalye sayıları ise şöyle; Şaş Partisi (aşırı dinci) 9 sandalye, Birleşik Tevrat Yahudiliği (aşırı  dinci) 8 sandalye, Avigdor Liberman'ın partisi İsrail Evimiz 8 sandalye, Yeni Sağ (aşırı dinci) Partisi 7 sandalye, Meretz ve eski Başbakan Ehud Barak’ın da içerisinde yer aldığı İsrail Demokratik Birlik İttifakı 6 sandalye.

Benny Gantz’in hükümet kurmasını önerecek milletvekili sayısı 57 iken Netanyahu’nun hükümet kurmasını önerecek milletvekili sayısı 55, mantık olarak hükümet kurmaya yakın olan lider Benny Gantz olacak.

Netanyahu perşembe günü yaptığı açıklamada, istediği ve planladığı gibi tamamen sağcı bir hükümet kurmayı başaramadığını itiraf etti. Netanyahu, “Seçim kampanyası döneminde bir sağ hükümet çağrılarında bulundum. Ancak seçim sonuçları bunun mümkün olmayacağını gösteriyor. Seçmen siyasi bloklar arasında net bir seçim yapmadı. Bu nedenle geniş tabanlı bir koalisyon dışında bir seçenek bulunmuyor” dedi. Netanyahu ayrıca Gantz'a iş birliği yapma ve ulusal birlik hükümetine katılma teklifinde bulundu. Netanyahu, Gantz'a hitaben, "Şimdi sana çağrıda bulunuyorum. Gel ulusal birlik hükümeti kuralım. Halk bizden sorumlu bir şekilde davranmamızı, iş birliği içerisinde çalışmamızı bekliyor. O yüzden sana sesleniyorum Benny, bu planı hayata geçirmek için bugün istediğin bir zamanda görüşelim. Üçüncü bir seçime gitmek için herhangi bir neden yok, ben buna karşıyım. Bugünden itibaren yapmamız gereken en acil şey ulusal birlik hükümetini kurmak olmalı.

Netanyahu, bu çağrıyı, mevcut hükümetteki müttefiklerine daha önce yapmıştı. Netanyahu tarafından hazırlanan ve sağ partilerin genel başkanları tarafından imzalanan yazılı bir belgede, “Başbakan adayımız Binyamin Netanyahu’dur. Ortak koalisyon müzakereleri yapacağız ve hiçbir taraf bir başına başka bir ittifakta yer almayacak” ifadeleri yer aldı.

Netanyahu, Gantz'ı güçlü bir bloğa sahip olduğunu ikna etmek için bu belgeden bahsetti. Ancak Gantz bu teklifi reddetti. Gantz'e yakın isimler, "Biz en büyük partiyiz, hükümeti biz kurmalıyız. Başbakan da Benny Gantz olmalı" dediler.

Analistler, Netanyahu’nun bu teklifi ile muhalefete yeni bir oyun oynamak istediği konusunda görüş birliğine vardılar. Yediot Ahronot gazetesi politika yazarı Moran Azoulay, “Netanyahu’nun Gantz’in partisi ile ulusal birlik hükümeti kurma çağrısı siyasi bir aldatmaca ve birlik olasılığını ortadan kaldırmaya yönelik bir oyundur. Bir birlik çağrısı değildir. Netanyahu gerçekten birlik kurmak isteseydi, sağcı partileri bir araya getirmeden önce Gantz'a giderdi” dedi.

Netanyahu ve Gantz, İsrail Cumhurbaşkanı Reuven Rivlin girişimi ile, eski Cumhurbaşkanı Şimon Peres'in ölümünün üçüncü yıldönümünde el sıkıştı. Ancak sadece nezaket gereği tokalaştılar.

Haaretz gazetesi askeri işler analisti Amos Harel, Netanyahu hakkındaki yolsuzluk suçlamalarına ve sorgu oturumuna dikkat çekti. Bu durumun hükümeti kurma çabaları ile eş zamanda gerçekleşmesi bekleniyor, aynı şekilde yeni hükümetin Netanyahu'nun yargılanmasına ilişkin adli kararı sunması da beklentiler arasında. Bu ihtimaller koalisyon partilerinin hesaplarını kesinlikle etkileyecek. Güvenlik gerilimi hala devam ediyor. Harel'e göre, "Güvenliğin bir bahane olarak kullanılma tehlikesi var. Kuzeyden, İran ve Hizbullah'a karşı ya da güneyden Gazze Şeridi'ndeki Hamas ve İslami Cihada karşı gerilim tırmandırılabilir. Bu da müzakere kartlarının yeniden karılmasına ve Netanyahu başkanlığındaki acil durum hükümetinin kurulmasına yol açabilir. Böyle aşırı bir senaryo da konuşulan ihtimaller arasında yer alıyor. Acil durum koşulları çok defa beklenmedik koalisyonların oluşması için rahat bir ortam hazırlamıştır.

Editörün Seçimi

Multimedya