Guantanamo'da bir mahkûmun ABD'ye maliyeti 13 milyon dolar

Guantanamo'da bir mahkûmun ABD'ye maliyeti 13 milyon dolar

Çarşamba, 18 Eylül, 2019 - 13:15
Guantanamo'da bir mahkumun maliyeti yıllık 13 milyon dolar ... (Getty Images)
Washington/Carol Rosenberg
1985'te Almanya'nın Spandau Hapishanesi'nde tek başına kalan Nazi savaş suçlusu Rudolf Hess'ın bakımı yaklaşık 1,5 milyon dolara mal olmuştu. 2012 yılında azılı mahkûmların tutulduğu Guantanamo Hapishanesi'nde bir mahkûm için 78 bin dolar harcanıyordu. New York Times’da yer alan habere göre bugün, 40 mahkûmun bulunduğu hapishane için, mahkûm başına yılda 13 milyon dolar harcanıyor. 11 Eylül saldırılarını planlamakla suçlananların da aralarında bulunduğu mahkûmların geçen yılki maliyetleri 540 milyon doları aştı. Bu rakamın içerisinde inşaat ve işletme maliyetleri, mahkeme ve ordu güvenlik biriminin masrafları da yer alıyor.

Mahkûm başına düşen 13 milyon dolarlık harcama, Guantanamo'yu dünyanın en pahalı gözaltı merkezlerinden biri haline getiriyor. ABD ordusu, ABD Deniz Kuvvetleri üssünde bulunan cezaevine, yaklaşık bin 800 asker gönderdi. Buda her mahkûma 45 askerin düşmesi anlamına geliyor. Bazı askerler üç cezaevi binasında, iki yüksek operasyonel tesiste, en az üç klinikte ve mahkûmların avukatları ile görüştüğü odalarda görev yaparken, bazı askerler de binaları korumakla görevli.

Hapishanede personelin kullandığı, kilise ve sinema, iki yemek odası ve psikolojik destek için teknisyenlerin bulunduğu bir konut var. Hâkimler, avukatlar, gazeteciler ve destek ekibi Guantanamo’ya haftalık uçuşlar gerçekleştiriyor. 40 mahkûm için helal yiyecek, haber ve spor kanallarını izleyebilecekleri yayınlar, egzersiz ekipmanları ve PlayStation salonları bulunuyor. Mahkûmların çoğuna iyi bir şekilde muamele ediliyor. Toplu bir şekilde yemeklerini yiyip, ibadetlerini yapabiliyorlar. Bazıları da çeşitli sanat ve bahçe işleri derslerine katılabiliyor.

Hapishanenin 30 Eylül'de sona eren 12 aylık döneminde Guantanamo'da 40 mahkûm için tahmini olarak 540 milyon dolar harcandı. Bu rakam, muhtemelen CIA harcamaları gibi örtülü harcamaları içermiyor. Ancak yıllar içinde mahkûmların sayısının azalmasına rağmen, inşa edilen cezaevi tesislerinin işletme maliyeti artıyor.

2013 tarihli bir Savunma Bakanlığı raporunda, Guantanamo ve mahkeme sisteminin yıllık işletme maliyeti 454,1 milyon dolar olarak gösteriliyor. Rakam, geçen yıla göre 90 milyon dolar daha az. O sırada Guantanamo'da 166 mahkûm vardı ve kişi başına düşen harcama 2.7 milyon dolardı.

2013 raporunda, 2002 ile 2014 yılları arasında cezaevinin inşaat ve işletme maliyetlerinin toplam tutarı 5.2 milyar dolar olarak belirlendi. Bu rakam şimdi 7 milyar dolara ulaştı.

Çeşitli savaşların olduğu zamanlarda toplamda 770 yabancı erkek ve erkek çocuk Guantanamo'da tutuldu. Cezaevi nüfusu 2003'te -11 Eylül'ün hemen ardından başlayan süreçte- 677'ye yükselerek rekor düzeye ulaştı. Guantanamo’ya 2008 yılında son olarak bir mahkûm girdi.

Bush yönetimi, çoğunlukla Pakistan, Afganistan ve Suudi Arabistan'a gönderilen toplam 540 kişiyi serbest bıraktı. Ardından Obama yönetimi, ülkesinin ve Kanada’nın dışında üçüncü bir ülkeye gönderdiği toplam 200 kişiyi serbest bıraktı. Donald Trump, göreve geldiğinde, hapishaneyi açık tutacağını söyledi ve oraya yeni “kötü adamları” da göndermek istediğini belirtti. Trump göreve geldiğinden beri hiç kimse Guantanamo’ya götürülmedi.

Guantanamo, geleneksel hapishanelerden farklı bir yapıya sahip. Federal hapishaneler, işçi olarak, kendi yiyecek ve sağlık hizmetlerini ödeyen, kendi arabalarını süren, kendi evlerinde yaşayan ve tatil günlerinde kendi ödemelerini yapan sivilleri istihdam ediyor. Fakat Savunma Bakanlığı, Guantanamo'daki askeri personel için tüm bunları bütçeden sağlıyor. 

Cezaevi personelleri arasında, hapishane bölgesinin altındaki sularda devriye gezen Sahil Güvenlik, askeri doktorlar, hemşireler, psikolojik teknisyenler, bir hava kuvvetleri mühendis birimi, avukatlar, papazlar, kütüphaneciler, korumalar ve askeri gazeteciler de yer alıyor. Cezaevi personellerinin hepsi Guantanamo’da ikamet ediyor.

Askerlere ek olarak, Savunma Bakanlığı tarafından sözleşmeli olarak dilbilimciler, istihbarat analistleri, danışmanlar, işçiler, bilgi teknolojisi uzmanları ve diğer devlet işçileri de cezaevinde istihdam ediliyor. 2014'te bu sivil iş gücü 300'dü.

40 mahkûmun hücresi üç farklı binada yer alıyor. Ancak gün boyunca mahkûmlar Guantanamo’nun yedi veya sekiz farklı bölgesine dağılmış olabiliyor.

Savunma Bakanlığı, vergi mükelleflerinin, Guantanamo için şartlı tahliye ve dava işlemleri için 380 milyon dolar harcadıklarını duyurmuştu. Yani bu bir mahkûm için 9 milyon dolar harcandığı anlamına geliyor.

Buna, bin 800 askerin her biri için yılda 108 milyon dolarlık 'işgücü maliyeti' de eklendiğinde toplam rakam 540 milyon dolardan fazla oluyor.

Deniz üssü, hapishane ve mahkeme, Küba ekonomisinden tamamen kopmuş bir izolasyon durumunda çalışıyor. Neredeyse tüm temel malzemeler Florida'dan ayda iki kez geliyor. Soğuk kargo uçağı, taze meyve ve sebze getiriyor.

Diğer masraflar askeri komisyonları içeriyor. Kongre belgelerine göre askeri komisyonların maliyeti 2018'de 123 milyon doları aştı. Mevcut Guantanamo mahkûmlarının sekizi terörizm ya da savaş suçları sebebiyle tutuklu, altı kişi ise idam cezası ile karşı karşıya.

Her duruşma, ABD’den yoğun bir insan ve malzeme yolculuğu gerektiriyor. Bu uçak yolculuklarının 52’si 2018 yılında, Washington ve Guantanamo dışında Andrews Üssü’ne yapıldı.

Askerlerin çok katmanlı bir sağlık sistemi var. Asker kliniği, gardiyanların temel ihtiyaçlarını karşılıyor. Ciddi tıbbi konular, üssün küçük bir hastanesi tarafından ele alınıyor. Daha karmaşık vakalar ve uzmanlık veya test gerektiren hastalar ABD'nin Maryland ya da Florida eyaletlerine sevk ediliyor. 2017 yılında Guantanamo'ya taşınabilir bir M.R.I makinesi getirildi. Gerekçe ise, idam cezası bekleyenlerin beyin ve organlarını taramak ve işkencenin yol açtığı zararı tespit etmekti. Ancak, cihazı çalıştıracak saha teknisyeni olmadığı için, bir kişinin problem yaşanması durumunda cihazı çalıştırmak için üsse götürüldüğü belirtildi. Guantanamo'da bulunan 100 kişilik sağlık ekibinin maliyeti geçen yıl 4 milyon dolardı. Sağlık ekibinde bulunan yaklaşık 100 donanma doktoru ve hemşire, tutuklulara askeri klinikte sağlık hizmeti sunuyor.

Editörün Seçimi

Multimedya