Basra'da 1 trilyonluk yatırım ve yolsuzluk endişesi

Basra'da 1 trilyonluk yatırım ve yolsuzluk endişesi

Pazartesi, 16 Eylül, 2019 - 14:45
Basra İl Meclis Binası (Independent Arabia)
Londra/Şarku’l Avsat
Macid el-Berikani

Irak’ın ekonomi başkenti Basra kentinde son 5 yılda petrol fiyatlarında yaşanan düşüş ve DEAŞ ile mücadele nedeniyle hükümetin askeri alana yaptığı harcamalardaki artışın yol açtığı mali kriz kamu hizmetlerinin aksamasına ve devam eden yüzlerce altyapı yatırımlarının durdurulmasına sebep oldu. Ancak petrol zengini şehir bu yılın başında rahat bir nefes alabildi. Özellikle Maliye Bakanlığı’nın son birkaç aydır Basra’ya yüz milyarlarca Irak dinarı (yüz milyonlarca dolar) tutarında ödenek ayırması bu rahatlamanın başlıca nedenleri arasında gösteriliyor.

1 milyar dolar

Normal şartlar altında Basra’ya ayrılan ödeneğe ilişkin detayların paylaşılması daha önce rastlanılan bir durum değil. Ancak Maliye Bakanlığı son yaptığı açıklamayla geleneği bozarak ödeme detaylarını yayınladı. Maliye Bakanlığı bünyesindeki muhasebe departmanının verilerine göre yılbaşından ağustos ayına kadar yatırım ve işlevsel bütçelerinden memur maaşları ve müteahhitlerin borçları için Basra’ya 1 trilyon 134 milyar dinar (1 milyar dolar) aktarıldığı belirtildi.

Basra İl Meclisi, Bakanlık tarafından yapılan açıklamasına yanıt vererek işlevsel bütçeden gönderilen miktarın yüzde 50’sinin daha önce ödemeleri Maliye Bakanlığı tarafından yapılan ancak sonradan bu görevin yerel idareye devredildiği kurumlara aktarıldığını bildirdi. Meclis açıklamasında bu kurumları sağlık, eğitim, belediye, tarım, su ve kanalizasyon olarak sıralandı.

Açıklamanın devamında gönderilen bütçe içindeki 68 milyar dinarın, mali kriz nedeniyle ödemesi geciken müteahhit borçlarına ayrıldığı ayrıca 95 milyar dinarın da şehrin temizliği ve Basra halkından tedavisi zor hastalıklara yakalanarak İran, Türkiye ve Hindistan’da tedavi gören vatandaşlara tahsis edildiği kaydedildi.

Yolsuzluk endişesi

Basra’daki altyapıyı iyileştirecek onlarca yatırım sonunda hayata geçirilecek. Bu kapsamda şehirdeki kanalizasyon altyapısının kurulması, yolların asfaltlanması, okul ve sağlık kurumlarının inşası gibi projeler ön plana çıkıyor. Yatırım sayısındaki artışla orantılı olarak halk arasında yolsuzluk konusundaki uyarıların da daha yüksek sesle dillendirildiği görülüyor.

Basra İl Meclisi bünyesindeki Halk Denetleme Konseyi Başkanı Şeyh Mansur el-Tamimi, Independent Arabia’ya yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Yeni yatırımların önceki yıllarda olduğu gibi hayali ve başarısız olan şirketlere değil uluslararası güvenilir işletmelere teslim edilmesi gerekir. Siyasi partiler geçtiğimiz yıllarda birçok yatırımı kendilerine bağlı işletmelere devretti. Bu tür tehlikeli yolsuzluklar Basra’da bir daha tekrarlanmamalı.”

Stratejik yatırımlar

Basra’da bu yılsonuna kadar bin 995 milyar dinar tutarında 266 yatırım projesinin tamamlanması bekleniyor. Bunlar arasında köprü ve yol alanında 54, belediye hizmetleri kapsamında 34, su ve elektrik alanında 31 ve Eğitim Bakanlığı bünyesinde 74 okul binası inşa projesinin hayata geçirilmesi hedefleniyor.

Basra Valisi Esad el-İdani konuya dair şunları söyledi:

“Bazı yatırımlar stratejik önem arz ediyor. Bu projeler Basra’ya ayrılan mali ödeneğin dört katını gerektiriyor. Bu projelerin toplam maliyeti yaklaşık 4 trilyon dinar tutarında. Bu yatırımların gözden geçirilmesi ve denetlenmesi içi bir danışmanlık şirketi ile anlaşma imzaladık. Hayali ve başarısız şirketler bu yatırımları üstlenemeyecek.”

Elektronik denetim

Basra İl Meclis Başkanı Sabah el-Bazuni de prohelere ilişkin şunları söyledi:

“Basra’da hayata geçirilen altyapı yatırımlarının sayısı az değil. Bekleyen 200 yatırım için çalışmalar yeniden başlatıldı. 110 projenin ihalesi yapıldı. Diğer projelerin de ihalesinin yapılması bekleniyor. Yapımı tamamlanan bazı projelerde bazı teknik hatalara rastlanmasından dolayı yapımı süren yatırımların çok dikkatli bir şekilde denetlenmesi gerekir. Bu hususta elektronik denetime ilave olarak sahada da denetimlerde bulunuyoruz. Bu yılki yatırımların hayata geçmesiyle birlikte hizmetlerin vatandaşa daha iyi bir şekilde ulaştırılacağına inanıyoruz.”

Irak’ın ekonomi başkenti

4 milyonu aşkın nüfusuyla Irak ekonomisinin kalbi olarak bilinen Basra kentinde binlerce domates çiftliği, palmiye ağaçlarıyla kaplı bölge, buğday tarlaları, hükümet ve özel şirketlere bağlı fabrikaların yanı sıra 5 ticari liman, İran ve Kuveyt’e açılan iki sınır kapısı bulunuyor. Kentin günlük petrol üretimi 3 milyon varilin üstünde. Irak Parlamentosu, 2017’de Basra'yı Irak'ın ekonomi başkentine dönüştüren bir yasa çıkardı. Ancak tüm bunlara rağmen temel hizmetlerden mahrum kalan kent halkı işsizlikle mücadele ediyor.

Editörün Seçimi

Multimedya