Irak Parlamentosu bilişim suçları yasasını mercek altına aldı

Irak Parlamentosu bilişim suçları yasasını mercek altına aldı

Çarşamba, 11 Eylül, 2019 - 14:30
Irak Parlamentosu (Reuters)
Londra/Şarku’l Avsat
Ömer Settar

Irak Parlamentosu, bilişim suçlarıyla ilgili hazırlanan yasa tasarısını oylamaya hazırlanıyor. Hukuk örgütleri ve bazı siyasi çevreler, sivil özgürlükleri kısıtladığı gerekçesiyle tasarıya tepki gösterdi.

Irak Parlamentosu Başkan Yardımcısı Hasan el-Kabi, parlamentoya bağlı özel bir komisyon tarafından düzenlenen tasarının, yeni yasama döneminde oylamaya sunulacağını açıkladı.

2’inci maddede tasarının hedefi, ‘bilgisayar ağının kullanımı için yasal koruma sağlamak, gerçek veya tüzel kullanıcılarının haklarını ihlal eden bilişim suçlarını engellemek ve bu eylemlerin faillerini cezalandırmak’ şeklinde özetleniyor.

Tasarıya yönelik eleştiriler

Parlamento, uzun zamandır bu tasarının onaylanması için çabalıyor. Ocak 2019’da parlamentoya sunulan tasarı, içerdiği sert maddeler nedeniyle oylamaya sunulamadan geri çekilmişti. 1969 tarihli Irak Ceza Kanunu ve değişikliklerine ilişkin herhangi bir itiraz olmasa da tasarıya yönelik eleştiriler genel olarak, uluslararası düzeyde kabul edilen bilişim suçlarının çerçevesini aşmasıyla ilgiliydi.

Geri çekilen tasarının bir maddesinde, ‘hakaret içerikli görüntü, ifade, ses veya diğer araçların’ tespit edilmesi halinde, en fazla iki yıl olmak kaydıyla hapis ve idari para cezası öngörülmüştü. Ayrıca internet ortamında ‘ülkenin prestijini zedeleyecek’ paylaşımlara ömür boyu hapis cezası önerilmişti. Aynı ceza ‘yalan haberler yoluyla ülkedeki elektronik finansal sisteme, elektronik şirket veya finansal belgelere ve ülkenin mali sistemine güveni zedeleyecek’ içerik paylaşanlar için de geçerli sayılıyordu.

Independent Arabia’ya açıklamalarda bulunan siyasi bir kaynak, “Parlamentodaki karar verici çevrelerin bilişim suçları tasarısının onaylanması hususundaki ısrarları, yolsuzluk veya kamu malını zimmete geçirme skandallarına adı bulaşan yetkililerin, internet üzerinden başlatılan kampanyalardan duyduğu endişeden kaynaklanıyor. Bu durum birçok partinin liderini güç duruma düşürüyor” dedi.

Kaynak, “Bu yöndeki ısrarlar, özellikle Basra’daki halk protestoları sonrasında iyice arttı. Nitekim hareketliliğin başlaması ve genişlemesinde esas rolü internet ve sosyal medya oynamıştı. Siyasi bloklar arasında tasarının bu yıl içinde kabul edilmesi noktasında uzlaşı bulunuyor” ifadelerini kullandı.

Yasa tasarısının özü

Kaynak, yeni yasa tasarısının özünde veya başka bir deyişle tasarının önceki haline yapılan itirazlar konusunda hiçbir değişiklik yapılmadığını kaydetti. Bu da resmi makamlar tarafından yapılan açıklamaların ve bilgilendirmelerin esas kabul edilerek, bunun dışına çıkanlara öngörülen cezaların tatbik edilmesi anlamına geliyor.

Şarku'l Avsat'ın Independent Arabia kaynaklı haberine göre Hukuk Komitesi Üyesi Hüseyin el-Ukabi konuyla ilgili, “Tasarının parlamentoya sunulması, onaylanması anlamına gelir. Irak'ın, nefret ve şiddet söylemini yayma aracı haline sanal ordu ya da başka tabirle trol ordusu olgusunu düzenleyecek yasalara ihtiyacı var. Özgürlüklerin kısıtlanmasını reddediyoruz. Fakat Irak yasalarında yer almayan suçlarla mücadele edecek tasarıyı destekliyoruz” ifadelerini kullandı.

Iraklı hukuk uzmanı Tarık Harb ise ülkenin sadece teknik ihlallerle mücadele edecek düzenlemelere ihtiyaç olduğunu, tasarıda geri kalan meselelerin zaten mevcut Ceza Yasası’nda bulunduğunu söyledi.

Harb, hakaret suçunun sanal veya gerçek ortamda işlenmesi arasında bir fark bulunmadığını ve bu konuda öngörülen cezaların mevcut yasada belirtildiğine dikkati çekti.

Irak Ulusal Gazeteciler Sendikası’ndan uyarı

Irak Ulusal Gazeteciler Sendikası ve Arap Gazeteciler Genel Birliği Başkanı Muayyad el-Lami, tasarının mevcut yasalara ve Birleşmiş Milletler ile yapılan sözleşmelere aykırı olması tehlikesine karşı uyardı.

Lami, “Bilişim Suçları Yasa Tasarısı, 2008’de yazıldı. Yani yaklaşık 11 yıl önce. O dönemde Instagram, Viber ve Whatsapp gibi uygulamalar bulunmuyordu. Nitekim tasarı da siyasilerin kendi aralarında internet ortamında yaptığı yazışmalarla ilgili suçları sınırlamayı hedefliyordu” dedi.

Lami, açıklamasının devamında, “Tasarı şu an yeniden hiçbir değişiklik yapılmadan, ortaya çıkan sanal uygulamaları göz önünde bulundurmadan parlamentoya gönderilecek. Tasarıda anayasaya ve özgürlüklere aykırı maddeler bulunuyor. Tasarı, Irak ve Birleşmiş Milletler arasında imzalanan anlaşmalar ve 2003’ten bu yana sürekli değişim halindeki toplumun yanı sıra anayasadaki 38. maddenin birinci ve ikinci bendiyle kesişiyor” diye konuştu.

Tasarının kabul edilme şansı

Siyasi bloklar arasındaki uzlaşıya rağmen tasarının mevcut haliyle geçirilmesi pek mümkün görünmüyor. Zira parlamentonun önceki oturumlarında tasarı anayasada barışçıl protestolar veya basın özgürlüğüyle ilgili kısımlarla çelişen maddeleri nedeniyle henüz tam okunamamıştı. Öte yandan toplumun bütün kesimleri, internet ortamında sahte profil hesapları üzerinden partiler, siyasi isimler ve ülkenin güvenlik kurumlarıyla dalga geçen ‘trol ordusu’na karşı önlem alınmasının bir ihtiyaç olduğu görüşünde.

Editörün Seçimi

Multimedya