Yemenli taraflar ‘BM gemisinde’ bir araya geldi

Yemenli taraflar ‘BM gemisinde’ bir araya geldi

Salı, 16 Temmuz, 2019 - 12:45
Hudeyde’deki Yeniden Düzenleme Koordinasyon Komitesi toplantılarına tanık olan BM gemisi (AFP)
Aden/Ali Rebi-New York/Ali Berda
Yemen hükümeti kaynakları, Yeniden Düzenleme Koordinasyon Komitesi’nin (RCC) Hudeyde sahilinde Birleşmiş Milletler’e (BM) ait bir gemide gerçekleştirdiği toplantıların, 15 Temmuz’da Husilerin uzlaşmazlığı ve yeniden konuşlanmanın ilk aşamasını yerine getirmekten kaçınması çerçevesinde yeniden başladığını açıkladı.

(Kızıldeniz) Batı Sahilini Özgürleştirme Operasyonu Sözcüsü Vaddah el-Dabiş, Şarku’l Avsat’a gemide Husilerin temsilcilerinin ve hükümet heyetinin görüşmesi ve gemiden ayrılışı hakkında açıklama yaptı. Dabiş, Husilerin, RRC Başkanı ve üst düzey BM gözlemcisi Michael Lollesgaard ile Hudeyde’ye döndüğünü, hükümet heyetinin de deniz yoluyla limana ulaştığını belirtti.

Dabiş, toplantıda, limanların güvenliği, yönetim ve mali gelirler dosyalarının BM’nin Yemen Özel Temsilcisi Martin Griffiths ile ele alınması amacıyla Yemenli tarafların siyasi liderlerine sunulduğunu ifade etti. Sözcü, yeniden konuşlanmanın ilk aşamasının uygulanması ve takibi gibi bazı teknik meselelerde uzlaşı sağlandığını söyledi.

Husilerin, Hudeyde ve limanlarına saldırıları öncesindeki 2014 yılı göstergelerine göre güvenlik güçleri ve çalışanların geri dönüşlerini tamamen reddettiklerini belirten Vaddah el-Dabiş, General Lollesgaad’ın raporunu gelecek perşembe günü Yemen konulu özel toplantıda Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne (BMGK) sunacağını vurguladı. Dabiş, General Lollesgaard’ın milislerin sürekli tırmanışı ve hükümet güçleri mevziilerine devamlı saldırıları ışığında Hudeyde cephelerinde ateşkesin sağlanması hususunda bir öneri sunduğunu söyleyerek, ilk gün Hudeyde’nin yaklaşık 30 km batısında bulunan bir gemide, geri çekilme hususundaki üçlü mekanizmalara yönelik Husi uyuşmazlığı ortasında devam 6 toplantının yapıldığına dikkati çekti.

BM, 15 Temmuz’da yaptığı açıklamada RRC üyelerinin, Hudeyde anlaşması uyarınca güçlerin yeniden konuşlandırılması hususundaki önceki anlaşmaları ele aldığını açıkladı. Yayınlanan bir bildiride, “Ateşkese yönelik son ihlallerden sonra taraflar, tırmanışı azaltmanın yollarını bulmak istediler. Hudeyde Anlaşması’nı destekleme misyonunun desteğiyle, ateşkes ve sakinliği en kısa sürede güçlendirmek için mekanizmalar ve önlemler ortaya koymayı kabul ettiler” ifadelerine yer verildi. Tarafların, yeniden konuşlanmanın ilk ve ikinci aşamaları için operasyon belgeleri hususundaki anlaşmaların tamamlandığına dikkati çeken bildiride, “Böylece RRC, teknik çalışmasını tamamladı ve ilgili siyasi liderlerin uygulamayı yürütme kararını bekliyor” denildi. Bildiride, “Yerel güvenlik güçlerini, yerel otoriteleri ve mali kaynakları anlamak, siyasi düzeyde ele alınması gereken önemli bir konudur” ifadeleri kullanıldı.

15 Temmuz sabahı yedinci toplantı başlarken Vaddah el-Dabiş, ilk gün BM Generalinin taraflarını memnuniyetle karşıladığını ve Husilerin sürekli ihlallerinin ele alındığını konştuğnu söyledi. Dabiş, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Ali Muhsin el-Ahmer ve BM Yemen Özel Temsilcisi Martin Griffiths arasında sağlanan uzlaşı uyarınca hükümet ekibinin, ateşkes için etkili bir mekanizma bulma ve birinci aşamanın rotasını belirleme gerektiğine dikkat çektiğini belirtti.

 

Hükümet heyetinin, koridor açılması ve Stockholm Anlaşması hükümleri uyarınca Hudeyde şehrinde ortak toplantıların yapılması gereğine de vurgu yaptığını belirten Vaddah el-Dabiş, “BM önerisi çerçevesinde ateşkesin sağlanması ele alındı. Hükümet heyeti, yeniden konuşlanmanın ilk aşamasının ayrıntılarını masaya yatırdı. Doğrulama mekanizmasına ilişkin anlaşma sonrasında ikinci aşamanın uygulanmasının görüşülmesini ve garantilerin sağlanmasını istedi” dedi. Dabiş’e göre heyet, ateşkes sağlamak için sarf edilen çabalara övgüde bulunurken, bunu gerçekleştirmek için tüm gücüyle çalışmaya hazır olduklarını vurguladı.

Husilerin, İsveç Anlaşması’nın uygulanması hususundaki anlaşmazlığına da değinen Dabiş, “Husiler, ikinci aşamaya geçmek ve bu aşamayı ilk aşama ile birlikte uygulamak istiyor” dedi. Sözcü, BM gemisinde ikinci kez düzenlenen toplantı hakkında da Husi grubun liderliğine yakın ofis müdürü Yusuf el-Madani’nin varlığına dikkati çekti.

Vaddah el-Dabiş, bu ismin, İranlı uzmanlara toplantılar sırasında yaşananları aktarma ve müzakere sırasında milislerin tavrı hakkında bilgi verme amacıyla toplantıda bulunduğunu ifade etti.

Öte yandan resmi hükümet kaynakları, RRC’de Tuğgeneral Sağir bin Aziz başkanlığındaki hükümet ekibinin, Hudeyde konulu Stockholm Anlaşması uyarınca Michael Lollesgaard önderliğindeki BM heyeti ile deniz üzerinde uluslararası bir gemide bir araya geldiğini açıkladı.

Hükümet heyeti, toplantı sırasında etkili bir ateşkes mekanizmasının bulunmasına, ilk aşamanın sürecinin anlaşmaya ve uzlaşı sağlanan kavramlara uygun şekilde düzeltilmesine ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.

Yemen’de yayın yapan SABA haber ajansının aktardığına göre hükümet heyeti, Husilerin askeri operasyonlar sırasında ateşkese yönelik devam eden ihlallerini, Hudeyde’deki ulusal ordu mevziilerine ve sivillere yönelik saldırılarını masaya yatırdı. Hükümet heyeti ayrıca, Husilerin yol açtığı askeri tırmanışın Husilerin barış, ateşkes ve Hudeyde konulu Stockholm Anlaşması hususunda ciddi olmadığını gösterdiğini vurgularken, Stockholm Anlaşması’nın hükümlerine göre koridor açma ve Hudeyde’de ortak toplantılar düzenleme gerekliliğine dikkati çekti.

Husi milislerin uzlaşmazlığı ve hükümetin kontrolü altındaki bölgelerde ortak toplantı yapılmasını reddetmeleri, BM’nin yedi aylık Hudeyde Anlaşma’nın uygulanmasında yeni bir atılım getireceği umulan toplantılar için bir gemiyi tercih etmesine neden oldu. Hükümet temsilcileri, Husi temsilciler ve BM Generali arasındaki ortak toplantılar, 10 haftadan uzun bir süredir devam ediyor.

Danimarkalı General Michael Lollesgaard, eski General Patrick Cammaert’in yerine Hudeyde’deki Yeniden Düzenleme Koordinasyon Komitesi Başkanı ve BM baş gözlemcisi olarak görevlendirildi.

Misyon 75 kişiden oluşmasına rağmen Husilerin engelleri ve ekibin Hudeyde’ye ulaşmasını reddetmeleri, 60 gözlemcinin misyona dahil olmasını engelledi. General, BMGK’ya yönelik son brifinginde Husilerin, orta ve hafif silah taşıyan yüzlerce unsurun varlığında, el-Salif ve Ras İsa limanlarından çekildiklerini ifade etti. Lollesgaard ayrıca, Hudeyde limanında Husi silahlılarının yoğun olarak faaliyet göstermeye devam ettiğini belirtti.

Editörün Seçimi

Multimedya