AB: İran nükleer anlaşmayı ihlal etmekten vazgeçmeli

AB: İran nükleer anlaşmayı ihlal etmekten vazgeçmeli

Salı, 9 Temmuz, 2019 - 15:00
Afganistan barış müzakerelerinden bir kare (AFP)
Brüksel/Şarku'l Avsat
Avrupa Birliği’nden bugün yapılan açıklamada İran’a uranyum zenginleştirme seviyesini düşürme çağrısı yapıldı. Zira İran’ın uranyum zenginleştirme oranını artırması, 2015 yılında imzalanan nükleer anlaşmanın ihlali olarak değerlendiriliyor.

AB Sözcüsü düzenlediği basın toplantısında şunları söyledi:

“İran’a Kapsamlı Ortak Eylem Planı’yla uyumlu olmayan tüm faaliyetlerini durdurma, zenginleştirilmiş uranyum üretimini belirlenen oranlarda yapma ve nükleer anlaşmanın etkisini azaltan faaliyetlerden vazgeçme çağrısına devam edeceğiz.”

 İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, ABD Başkanı Donald Trump’ın müttefiklerinin kendisini 2015 yılında Tahran ve dünya güçleri arasında imzalanan anlaşmayı etkisiz hale getirmek için zorladığını söyledi.

Zarif, Twitter hesabından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 2005 yılında İran ile Avrupa ülkeleri arasında imzalanan anlaşmayı, uranyum zenginleştirmeyi tamamen durdurma konusundaki ısrarlarının sonucunda geçersiz hale getirdiler. Şimdi de aynı yolla Trump’ı anlaşmayı etkisiz hale getirmesi için zorluyorlar.”

İran Atom Enerjisi Kurumu Sözcüsü Behruz Kemalvendi dün yaptığı açıklamada ülkesinin uranyum zenginleştirme oranını yüzde 20’ye çıkarmayı görüştüğünü söylemişti. Bunun, taahhütlerini azaltma konusunda atılacak üçüncü adım için bir seçenek olduğunu belirtti. Bir diğer seçeneğin de santrifüj sayısının artırılması olduğunu kaydetti.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Abbas Musevi de dün yaptığı açıklamada nükleer anlaşmada öngörülen taahhütlerin azaltılmasına yönelik üçüncü aşamanın ‘daha büyük ve iddialı’ olacağını söylemişti.

Musevi, haftalık basın toplantısında yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Nükleer anlaşmadaki diğer devletler, özellikle de Avrupa ülkeleri, verdikleri sözlerde durmazsa ve konuyla yalnızca söylemler üzerinden ilgilenmeye devam ederlerse İran üçüncü adımı atacak. Üçüncü adımımız daha güçlü ve sert olacak.”

Musevi ayrıca Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un danışmanının önümüzdeki günlerde İran’a bir ziyarette bulunabileceğini söylediğini belirtti. Yeni müzakere konularının ve görüşmelerin mümkün olmadığını söyleyen Musevi açıklamasını şöyle sürdürdü:

“5+1 ülkeleri ile olan nükleer anlaşma 4+1 ülkeleri olarak devam ediyor. Bu yüzden yalnızca sözleşme şartlarının nasıl uygulanacağı hakkında konuşulmalı. ABD anlaşmaya geri dönmek isterse ekonomik terörizmle yoluyla yürüttüğü savaşı derhal durdurmalı ve anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmelidir.”

İran, dün nükleer anlaşma kapsamında taahhütlerini azaltmak için ikinci adımın uygulandığını duyurdu. Bu adımla uranyum zenginleştirmesi, 2015 yılında büyük güçlerle yapılan anlaşmada öngörülen yüzde 3,67 seviyesinin üzerine çıkmış oldu.

ABD Başkanı Donald Trump, söz konusu açıklamalara karşı dün yaptığı değerlendirmede şunları söyledi:

“İran dikkatli olmalı. Uranyumu tek bir sebepten dolayı zenginleştiriyor. Bu sebebi açıklamayacağım ancak iyi olmadığını söyleyebilirim. Dikkat etmesi kendisi için daha iyi olur.”

Trump, geçen yıl nükleer anlaşmadan çekilerek İran’a ağır ekonomik yaptırım paketi uyguladı.

İran geçen mayıs ayında, anlaşmada kalan taraflara artık hiçbir avantajı olmayan nükleer anlaşmaya karşı yükümlülüklerini yavaş yavaş azaltacağını bildirmişti.

Reuters’in haberine göre nükleer anlaşmanın en büyük başarılarından biri, İran’ın uranyumun arındırılması için kullanılan IR-2M santrifüjlerini sökmeyi kabul etmesiydi.  İran, anlaşmadan önce Natanz tesisinde bin santrifüje sahipti. Anlaşma İran’ın bunlardan sadece ikisini çalıştırmasına izin veriyor.

Editörün Seçimi

Multimedya