Sudan muhalefetinden ‘Üçüncü Devrim Dalgası’ çağrısı

Sudan muhalefetinden ‘Üçüncü Devrim Dalgası’ çağrısı

Salı, 18 Haziran, 2019 - 13:00
Sudan Askeri Geçiş Konseyi Başkanı Abdul Fettah el-Burhan ve yardımcısı Muhammed Hamdan Daklu, 17 Haziran’da Çad ziyareti sonrasında Hartum’da karşılanıyor (SUNA)
Hartum/Ahmed Yunus
Sudan Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri (ÖDBG), Askeri Geçiş Konseyi’nin (AGK), iktidarı sivil hükümete devretme konusundaki uzlaşmazlığı dolayısıyla haftalık gösteri ve protesto faaliyetlerine geri döndüklerini ve üçüncü bir “Devrim” dalgası başlatacaklarını açıkladı.

Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Dışişleri Bakanları, AGK’nin şiddet eylemlerinin sorumlusu olduğunu söyleyerek, eylemlerin derhal durdurulması çağrısı yaptı.

Sudan Genelkurmay Başkanlığı önünde gerçekleştirilen protesto eylemlerini bastırma girişimlerinin ardından ülkedeki gergin atmosfer tırmanırken, AGK Başkanı Abdulfettah el-Burhan da Çad’a ziyarette bulunarak Çad Cumhurbaşkanı İdris Debi ile bir araya geldi. Dışişleri Bakanlığı Afrika İşleri Genel Müdürü Abdul Munim Osman el-Bayti, AGK Başkanının Debi’ye Sudan’daki gelişmeler ve siyasi güçler arasında uzlaşı sağlamak için sarf edilen çabalar hakkında bilgi verdiğini belirtti. Osman el-Bayti, Çad Cumhurbaşkanının Sudan’ın konumu ve istikrarını desteklemek için bölgesel ve uluslararası taraflarla birlikte çalışma taahhüdünde bulunarak, bu çabalara destek verdiğini vurguladı. Yetkili, tarafların, Sudan- Çad ortak güçlerinin sınırdaki deneyimlerine, vatandaşların iki ülke arasındaki hareketlerini güvence altına alma konusundaki rollerine, ticaret ve ekonomi hareketliliğini kolaylaştırma adımlarına övgüde bulunduğuna dikkati çekti.

Sudan resmi haber ajansı SUNA’ya göre, Abdulfettah el-Burhan’ın Çad ziyareti “AGK’nin komşu ülkelerle ve bölgesel çevreyle iletişimi, geçiş dönemine girmek için siyasi atmosferin oluşturulması ve sivil hükümete yumuşak bir geçiş yapılması” çerçevesinde gelişti.

Cumhurbaşkanı Ömer el-Beşir’in geçen Nisan ayında devrilmesinden ve AGK’nin ülke yönetimini üstlenmesinden sonra Burhan, Mısır, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Etiyopya ve Eritre de dahil bölgedeki birçok ülkeye ziyarette bulundu.

Hem Sudan hem de Çad, sınır güvenliğini sağlama amacıyla iki ülke sınırları üzerinde “ortak askeri güçler” oluşturan “askeri işbirliği” anlaşması başta olmak üzere ortak işbirliği anlaşmaları kapsamında resmi ve yakın ilişkilere sahip.

Burhan, geçen pazar günü Hartum’u ziyaret eden Arap Birliği (AL) Genel Sekreteri Ahmed Ebu el-Gayt ile bir araya geldi. Ebu el-Gayt ayrıca, Milli Ümmet Partisi lideri Sadık el-Mehdi, Demokratik Birlik Partisi temsilcileri, Sudan siyasi ve sivil hareket temsilcileri ile de görüşmede bulundu. Arap Birliği, Ahmed Ebu el-Gayt’ın ziyaretinin “Birliğin Sudan’a verdiği tam destek, tanık olunan bu hassas koşullarda onun ve halkının yanında durması, Sudan’ın güvenlik ve istikrarına, toprak bütünlüğü ve ulusal birliğine yönelik sabit tavrı, Sudan’ın Arap Birliği’ndeki ve ortak Arap çalışma sistemindeki aktif rolü” kapsamında geliştiğini belirtti.

Bu çerçevede Genel Sekreter, “Sudan’ın uluslararası finans kurumları ile olan ilişkilerini normalleştirmek ve ülkeyi dış borçlarından muaf tutmak da dahil olmak üzere, Sudan’ın ismini teröre destek veren ülkeler listesinden kaldırmak, Darfur’da ve ülke çapında Arap insani ve kalkınma projelerini takip etmek ve uygulamak için Birlik ve Sudan hükümeti arasında ortak mekanizmayı aktifleştirmek, Sudan’da yeniden yapılanma ve kalkınma için kapsamlı bir Arap Birliği Konferansına hazırlık yapmak” da dahil Arap Birliği Konseyi tarafından kabul edilen ilgili kararlar uyarınca Birliğin Sudan’a her türlü yardım ve desteği sağlama taahhüdüne bağlı kalacağını vurguladı.

Öte yandan 17 Haziran’da Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri (ÖDBG), bu haftaki muhalif faaliyetleri için yeni bir bildirge dağıttı. Bildirgede, “Size, hafta sonuna kadar devrimci tırmanışa hazırlık takvimini bildiriyoruz” ifadelerine yer verildi.

Söz konusu takvim, “mahallelerdeki isyan komiteleri toplantılarını, Hartum ve sivil yönetim isteyen diğer bölgelerde gece gösterilerini, 3 Haziran “katliamlarının” kınanmasını, sivil isyan komitelerinin inşası ve merkezi seminerlerin düzenlenmesi için propagandaları” içerdi.

ÖDBG; sivil otoriteye geçiş için mücadelenin, örgütlenmenin ve devrimci eylemin sürekliliğine bağlılıklarını açıklamak amacıyla ve profesyonel, sivil kuruluşlar ve bireyler tarafından imzalanması için “yeni devrim hazırlık takvimini” ilan etti.

Bir hafta devam edecek olan program, siyasi durum ve kitlesel gösterilere hazırlık amacıyla mahallelerde yapılacak toplantıları içeriyor.

ÖDBG, haftalık gösteri takvimi fikrini ortaya koyarken, Ömer el-Beşir rejimine karşı protestolar düzenlemek için bu takvimleri de başarıyla uyguladı. Öyle ki geniş halk gösterileri karşısında 30 yıllık yönetim istifasını açıkladı.

Facebook aracılığıyla devrim ayaklanmasının öncülüğünü yürüten Sudan Meslek Grupları Birliği (SPA), Hartum’un birçok mahallesinde söz konusu takvimi uygulayacaklarını açıkladı. SPA, üçüncü protesto dalgası başlatarak sivil yönetime geçiş talebiyle sokaklara döküldü. SPA, protesto dalgasının Hartum’un doğusundaki 60. Sokak’ta başladığını belirtti.

Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri, 11 Nisan’da Cumhurbaşkanı Beşir’in istifasından sonra Askeri Geçiş Konseyi ile maraton görüşmelerine başladı. Görüşmeler sırasında geçici sivil hükümet oluşumu hususunda uzlaşı sağlandı. Geçici Yasama Konseyi’nin yüzde 67 oranında temsiliyete ulaştı. Ancak taraflar egemen konsey hususunda uzlaşı sağlayamadı.

Resmi kaynaklara göre AGK’nın Sudan genel komutanlığı önündeki eylemlere karşı güç kullanması sonrasında ülkedeki mevcut durum kötüleşti. Tırmanış çerçevesinde 61 eylemci öldü, yüzlerce eylemci de yaralandı.

ÖDBG, sivil bir isyan başlatarak ülkedeki normal yaşamı üç günlüğüne felce uğrattı. Ardından AGK başkanı, müzakerelerin durduğunu ve ÖDBG ile anlaşmaların iptal olduğunu açıkladı.

İki taraf arasındaki durum, Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali’nin Afrika arabulucusu olarak müdahalesi öncesinde bir çıkmaza girdi.

Özgürlük güçleri, ordu ile doğrudan pazarlık etmeyi reddederek, ayaklanmayı bastırmaya yönelik sarf edilen uygulamalara karşı uluslararası bir soruşturma başlatılması, sivil alanlar dışına yeniden askeri kuvvet dağıtılması ve siyasi tutukluların serbest bırakılması çağrısında bulundu.

AGK, söz konusu şartların çoğunu kabul etmediklerini açıklayarak, Etiyopya Başbakanı ve Afrika Birliği temsilcisine, ikinci defa konsey ve ÖDBG arasındaki anlaşmalardan geri çekildiğini bildirdi.

Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri (ÖDBG) çatısı altında  Sudan Meslek Odaları Birliği (SPA), Milli Birlik Güçleri (Ümmet Partisi, Sudan Halk Kurtuluş Hareketi-Kuzey, Halk Kongresi ve Komünist Parti)

Nida Sudan İttifakı (Sudan Kurtuluş Hareketi, Adalet ve Eşitlik Hareketi, Baas Partisi, Nasırcı Parti), Muhalif Federal Birlik ve Sudan Kongre Partisi bulunuyor.

Protesto eylemlerinin bastırılmasından bu yana AGK, iktidarın sivil hükümete devredilmesi faaliyetlerine karşı bölgesel ve uluslararası baskılara yöneldi. Geçen hafta Hartum, AGK’ye baskı uygulamalarını soruşturmak üzere bağımsız bir komitenin kurulması, müzakerelere geri dönülmesi ve iktidarın sivillere devredilmesi çağrısı yapan Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed’in yanı sıra ABD Dışişleri Bakanının Afrika İşleri Yardımcısı Tibor Nagy, ABD’nin Sudan Temsilcisi Donald Booth ve Arap Birliği Genel Sekreteri Ahmed Ebu el-Gayt’ı kabul etti.

AB'den şiddete son verme çağrısı

Öte yandan Avrupa Birliği (AB), sivillere karşı şiddet eylemlerinin ve gözaltı operasyonlarının durdurulması çağrısı yaptı.

AB’nin internet sitesi aracılığıyla Lüksemburg’daki AB Dışişleri Konseyi toplantısı ardından 17 Haziran’da yapılan yazılı açıklamada, Sudan’daki gergin durum ve halkın demokrasi, siyasi çoğulculuk ve kalkınma talepleri ele alındı.

Açıklamada, birçok barışçıl eylemcinin ölmesine ve yaralanmasına yol açan saldırılar kınanarak, Askeri Geçiş Konseyi’nin vatandaşların korunmasından sorumlu olduğu belirtildi.

AB ayrıca, yargısız infazların, darpların durdurulması, internet erişimine ilişkin kısıtlamaların kaldırılması, tutukluların serbest bırakılması gibi tüm eylemlere derhal son verilmesi çağrısında bulundu.

Editörün Seçimi

Multimedya