Hartum’da protestoculara yönelik saldırı Sudan’ı çıkmaza sürüklüyor

Hartum’da protestoculara yönelik saldırı Sudan’ı çıkmaza sürüklüyor

Çarşamba, 15 Mayıs, 2019 - 07:45
Hartum’daki gösterilerden bir kare (AFP)
Hartum/Aidarus Abdulaziz ve Ahmed Yunus
Hartum'daki ABD Büyükelçiliği, henüz kimliği belirlenmemiş silahlı kimseler tarafından gerçekleştirilen ve en az 4 kişinin ölümüne, yüzlerce kişinin ise yaralanmasına sebep olan saldırılardan Askeri Geçiş Konseyi’ni sorumlu tuttu.

Barışçıl protestocuların üzerine ateş açılması, ordu komutanlığı önündeki alana akın eden vatandaşlar arasında şiddetli bir öfkeye sebep oldu. Göstericiler, ülkedeki protestoların patlak vermesinden bu yana benzeri görülmemiş bir gerilimin ortasında, oturma eyleminin gerçekleştirildiği alanı genişletti ve kontrolleri dışında kalan çok sayıda yolu ve köprüyü kapattı.

ABD Büyükelçiliği’nden açıklama

ABD Büyükelçiliği, resmi Facebook sayfası üzerinden yaptığı açıklamada, ‘trajik olarak nitelendirdiği’ protestoculara karşı gerçekleştirilen saldırıların, Askeri Geçiş Konseyi’nin kendi iradesini ve taleplerini göstericilere dayatması sonucunda ortaya çıktığını belirtti. Saldırılara katılan kimselerden hesap sorulması çağrısında bulunan büyükelçilik, taraflar arasındaki müzakerelerin sürdürülmesini talep etti. Açıklamada, Askeri Geçiş Konseyi ile Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri’nin ‘dün yaşanan hadiselerin, sivil bir geçiş hükümeti oluşturmaya yönelik müzakereleri hızlı bir şekilde tamamlamak için kaydedilen ilerlemeyi baltalamasına’ izin vermemeleri gerektiği kaydedildi.

Silah sesleriyle birlikte çok sayıda vatandaş protestoların gerçekleştirildiği alana doğru akın etti ve bazıları güvenlik güçleri tarafından kaldırılan barikatları yeniden inşa etmeye başladı. Protestocular, oturma eyleminin gerçekleştirildiği alanı, cumhurbaşkanlığı sarayına giden Nil Caddesi’nin de aralarında bulunduğu yeni alanlara doğru genişletti. Protestocuların şehir merkezindeki çok sayıda yola yeni barikatlar kurmalarıyla birlikte Hartum’daki hayat, bütünüyle felç oldu. Ayrıca bazı bölgelerde, ordu ile vatandaşlar arasında çatışma yaşandı.

Protestocular barikatlar kurdu

Protestocular, Omdurman, Kuzey Hartum ve Hartum’daki çok sayıda yolda barikatlar kurdular ve lastikleri yeniden yaktılar. Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri sözcüleri, dün. Hartum'da düzenledikleri basın toplantısında, hayatını kaybedenlerin sayısının 4’e ulaştığını ve 200'den fazla yaralı olduğunu açıkladılar. Açıklamada, vatandaşlardan 77’sinin açılan ateş sonucu yaralandığı kaydedilirken, 10 yaralının durumunun ağır olduğu ifade edildi.

Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri Sözcüsü Muhammed Naci el-Asam, öldürülen protestoculardan dolayı Askeri Geçiş Konseyi’ni sorumlu tuttu ve gerek sorumluların belirlenmesi gerekse de göstericilere ateş eden kimselerden hesap sorulması için bir soruşturma komitesi kurulması çağrısında bulundu.

Yaşanan hadiselere ilişkin sorumluluğun ‘askeri konseyin süreci ağırdan almasına ve devrimcilerin taleplerine cevap vermemesine’ bağlı olduğunu dile getiren el-Asam, dün olanlardan dolayı Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri’nin sorumlu olmadığını, çünkü kitlelerin barışçıl bir şekilde protestolarını sürdürdüklerini söyledi.

Sudan devrimine öncülük eden Sudan Meslek Grupları Birliği’nin (SPA) önde gelen liderlerinden olan el-Asam, protestocuların askerleri provoke ettiği yönündeki açıklamaları reddederek, provokasyonun gerçekleştiği farz edilse bile bu duruma silahlar ve ölümlerle cevap verilmeyeceğini dile getirdi.

Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri liderlerinden Halid Ömer Yusuf, göstericilerin ölümünden Hızlı Destek Kuvvetleri’ni sorumlu tuttu. Kaostan hangi tarafın faydalanması fark etmeksizin açılan ateşten sorumlu olan tarafın Hızlı Destek Kuvvetleri olduğunu belirten Yusuf, görgü tanıklarının ‘üçüncü tarafın onların arabalarında ve silahlı kuvvetlerin üniformalarını giyinmiş bir halde bulunduklarını’ söylediğini kaydetti.

“Silahlı kuvvetler halkı karşılarında bulacak”

Yusuf, Askeri Geçiş Konseyi’ne söz konusu kuvvetlerin kimliğinin açığa çıkarılması çağrısında bulunarak, herhangi bir tarafın ordu üniformalarını giymesinin kabul edilemez olduğunu söyledi. Ülkenin bir şiddet çemberine sürüklenmesinin önlenmesi için askeri birliklerin derhal oturma alanın çevresinden geri çekilmesi gerektiğini dile getiren Yusuf, askeri konsey ile süregelen müzakere turunun yarınla sınırlı olduğunu ve ‘iktidarın ya halka verileceğini ya da silahlı kuvvetlerin halkı karşılarında bulacağını’ söyledi.

Askeri Geçiş Konseyi’nin oturma eylemini şiddetle dağıtmaya yönelik girişimlerini eleştiren Yusuf, ordunun sokakları zorla açma çabasının barışçıl gösterilerde bulunan protestocularla arasında çatışmaların yaşanmasına sebep olduğunu belirterek şöyle devam etti:

“Protestocuların üzerine ateş açmak onları caydırmayacak. Nitekim silah seslerinin duyulmasının ardından Ramazan ayından bu yana görülmemiş bir kalabalığın meydana akın ettiğine tanık olduk. Mermiler ve ölümler halkı durdurmayacak. Tek silahımız gerçekleştirdiğimiz barışçıl protestolardır. Şiddet ve provokasyona başvurmaksızın eylemlerimizi sürdüreceğiz. Bizi şiddete sürüklemek isteyen güçlere izin vermeyeceğiz.”

Askeri Geçiş Konseyi ile Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri arasında iktidarın yapısı, yetkiler ve yönetimler üzerine kayda değer bir atılımın yaşanmasının akabinde, ordu genel merkezi önünde gerçekleştirilen oturma eylemi çevresinde açılan ateş sonucu en az 6 kişi hayatını kaybetti ve 90'dan fazla kişi yaralandı.

Askeri Geçiş Konseyi: Ülkeyi karanlık bir yola sokmaya çalışıyorlar

Görgü tanıkları, zırhlı araçlar içerisinde gördükleri kimselerin asker kıyafeti giymiş olduklarını ve protestoculara ateş açtıklarını aktardı. Fakat Askeri Geçiş Konseyi, görgü tanıklarının bu ifadelerini reddetti ve göstericiler arasından bir grubun protestoculara ve askerlere ateş açtığını belirtti. Pusuya yatmış olan bazı tarafların bulunduğu ve bu kimselerin konsey ile koalisyon arasındaki uzlaşıdan hoşlanmadıklarını kaydeden Askeri Geçiş Konseyi, bundan dolayı ülkeyi karanlık bir yola sokmak için çalıştıklarını ifade etti.

Askeri liderler söz konusu açıklamanın ardından, dün erken saatlerde düzenledikleri basın toplantısında, göstericilere ve ordu mensuplarına yönelik gerçekleştirilen saldırıya zemin teşkil eden şeyin Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri’nin ‘ülkedeki tansiyonun yükselmesi amacıyla gerçekleştirdiği eylemler’ olduğuna dikkat çekti.

Askeri Geçiş Konseyi Sözcüsü Şemseddin el-Kebaşi, gazetecilere verdiği demeçte, halk hareketi liderliğinin ‘ülkedeki gerilimi tırmandırmaya’ yönelik protesto çağrılarına atıfta bulunarak, bunların yaşanan talihsiz olaylar için bir zemin teşkil ettiği açıklamasında bulundu. Protestoculara saldıran güçlerin kimliği hakkında herhangi bir bilgi vermeyen Kebaşi, saldırıları eylemciler arasında bulunan bir grupla ilişkilendirmekle yetindi. Ordu mensuplarından birinin, protestocular tarafından kontrol edilen Mavi Nil Köprüsü'nün tepesindeki bir keskin nişancı tarafından öldürüldüğünü belirten Kebaşi, bir dizi askerin yaralandığını ve bunlardan bazılarının durumunun ağır olduğunu açıkladı.

SPA: Sorumlular, eski rejimin kalıntıları

Öte yandan Sudan Meslek Grupları Birliği (SPA), protestocuların ölümünden sorumlu olan kimselerin ‘eski rejimin kalıntıları’ olduğunu söyledi. Meydana gelen hadiselerin önceki gün kaydedilen ilerlemelerin durdurulmasına yönelik olduğunu dile getiren SPA, müzakere süreci içerisinde yaşanan gelişmelerin eski rejimin kalıntılarına bir darbe vurduğunu ve onları ‘devrimcileri şiddete sürüklemek için sonuçsuz bir girişimle’ yuvalarından çıkardığını kaydetti. 

Askeri Geçiş Konseyi’nin güvenliği sağlamak ve vatandaşları korumaktan sorumlu olduğunun kaydedildiği açıklamada, “Kaybın büyüklüğüne ve acısına rağmen barışçıl tutumumuzu sürdüreceğiz ve arzu ettiğimiz hedeflere doğru ilerleyeceğiz” ifadesi yer aldı.

Görüşmeler yeniden başlatıldı

Sudan siyasi arenasında yaşanan gerginliğe rağmen, Askeri Geçiş Konseyi ile Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri arasındaki görüşmeler yeniden başlatıldı. Taraflar arasında uzlaşılan noktaların dışında hala ‘ortak sivil-askeri konseye katılım oranları ve geçiş sürecinin uzunluğu’ hususlarında bir uzlaşı sağlanamadı.

Ulusal Kongre Partisi’nden suçlamalara yalanlama

Devrik Devlet Başkanı Ömer el-Beşir’in başkanlığından ülkeyi yöneten Ulusal Kongre Partisi, göstericilerin ölümüne yol açan olaylardan istifade ederek -hükümetin devrilmesinden bu yana ilk kez- yaptığı açıklamada, protestocuların ölümünden kendilerinin sorumlu tutulmasına ilişkin ifadeleri eleştirdi. Askeri Geçiş Konseyi’ne ‘güvenliğin sağlanması, gerekli soruşturmaların yürütülmesi ve faillerin tutuklanması’ çağrısında bulunan parti, kendilerine yönelik aslı olmayan suçlamaları reddettiğini ifade etti. 

6 Nisan'dan bu yana binlerce vatandaş, başkentteki ordu genel merkezi önünde oturma eylemi gerçekleştiriyor ve iktidarın sivillere devrileceği güne kadar buradan ayrılmayı reddediyor.

Editörün Seçimi

Multimedya