‘Yüzyılın Anlaşması’ İsrail basınına neden sızdırıldı?

‘Yüzyılın Anlaşması’ İsrail basınına neden sızdırıldı?

Cuma, 18 Ocak, 2019 - 09:15
Dün el- Ram kasabasından çekilmiş bir resim, İsrail’in Doğu Kudüs’ü Batı Şeria’dan ayıran ayrılık duvarını gösteriyor
Tel Aviv:Nezir Mecli/Şarku’l Avsat
İsrail çevrelerinden yapılan açıklamaya göre Amerika Birleşik Devletleri (ABD), barış planında dengeyi sağlayıp Arapların müzakerelere ikna olması için bazı değişiklikler yaptı. İsrailliler bu değişikliklerin Filistin’in çıkarına hizmet edeceğini iddia ediyor.

ABD Başkanı Trump'ın Uluslararası Müzakereler Özel Temsilcisi Jason Greenblatt, planın kesin olmadığını belirtti. Ancak İsrail kaynakları konuyu ABD müzakere ekibinde bulunan üst düzey bir yetkiliden aldıklarını ifade etti. ABD idaresinde İsrail’de seçim öncesi bu konuyu karartmak isteyenler olduğu gibi karşı tutuma sahip kişiler de var.

Bu bilginin seçim ortamındaki İsrail’e sızması hiçbir adayın görmezden gelemeyeceği bir tartışmayı gündeme getirecek.

Dün gece İsrail Reshet TV kanalında “Ortadoğu’da Barışı Güçlendirmek İçin Yüzyıl Anlaşması” başlıklı bir rapor yayınlandı.

Filistin devletine, başkenti Doğu Kudüs olmak üzere işgal altındaki Batı Şeria'nın yüzde 90'ını kontrol ettiği bir hakimiyet alanı öngördüğü iddia edildi. İslam, Yahudilik ve Hristiyanlık için kutsal mekanların önemli kısmının yer aldığı Doğu Kudüs'te taş duvarla çevrili kentin tarihi bölgesi İsrail egemenliğinde ancak Filistin ve Ürdün'ün de katılacağı ortak bir yönetime teslim edilmesi de planın detayları arasında.

Planda Doğu Kudüs’ün, çoğunluğunu Arap nüfusun oluşturduğu mahallelerinde ise Filistin egemenliği öngörülüyor.

Haberde Trump’ın barış planında on yıllardır devam eden çatışmaların en kilit sorunlarından biri olan Filistinli mültecilerin durumuna ilişkin ise hangi bir düzenleme öngörüldüğü belirtilmedi.

Raporda ABD'li yetkilinin Gazze ve mülteciler konusuna değinmediği belirtildi. Dinleyicileri arasında İsraillilerin de olduğu Amerikalı yetkili Filistinlilerin bu anlaşmayı reddetmesini beklediğini ancak İsrail’den farklı bir görüş duymak istediğini söyledi.

Habere göre "İsrail’in Filistinlilerin kabul etmeyeceği anlaşmayı kabul etmesi ABD yönetiminin İsrail’e verdiği desteği haklı göstermesine yarayan yeni bir denklem oluşturacak."

Plan neden sızdırıldı?

ABD Başkanı Donald Trump birkaç hafta önce barış planını açıklamak istemiş ancak ekibi 9 Nisan’da gerçekleşecek İsrail seçimleri sonrasında açıklama yapmanın daha iyi olacağını söylemişti. Bununla birlikte Beyaz Saray’daki bazı yetkililer İsrailli siyasetçilerin konuyu gündeme almaları için planın ortaya çıkmasını istiyor. Böylelikle Tel Aviv yönetiminin konu hakkında olumlu tavır alması bekleniyor. Tersi durumda İsrail kendisine en fazla destek veren Başkan Trump’a şamar vurmuş pozisyonuna düşecek.

Planın ana mimarlarından biri olan Elçi Jason Greenblatt ile ABD Başkanı'nın kıdemli danışmanı Jared Kouchner, İsrail’deki yayının içeriğini inkar etmeyerek bir twit ile “planın kesin olmadığını” açıkladı. Elçi attığı twitte şunları yazdı: “Kehanetler faydalı değil. Yanlış, çarpık ya da taraflı haberler sürece zarar veriyor.”

Bu konuyla ilgili açıklama yapmayı kabul eden BM Daimi Temsilcisi Danny Danon, planın seçimlerden önce açıklanmamasıyla ilgili Trumpla bir anlaşma yapılıp yapılmadığı hakkında soru soran gazetecilere şunları söyledi: “Bu resmi olmayan bir yayındır. Anladığım, bu konunun seçimlerden önce açıklanmayacak olmasıdır.  Bu akıllıca bir karar çünkü bunun seçim gündemi olmasını istemiyoruz.”

Ramallah: Plan başarısızlığa mahkum

Öte yandan Filistin Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Nebil Ebu Ridane, gündeme gelen sızıntı haberle ilgili, "Doğu Kudüs’ün başkent olduğu 1967 sınırlarında bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasını içermeyen herhangi bir barış planı başarısızlığa mahkum olacaktır” dedi.

Ridane, Amerika’nın “Yüzyılın Anlaşması” adını verdiği planın uluslararası kararlara uymadığı ve başkenti Doğu Kudüs olan Filistin devletini içermediği sürece başarısız olacağını vurguladı.

Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) Yürütme Kurulu Üyesi Teysir Halid de konuyla ilgili bir açıklama yaptı. Halid, FKÖ, Doğu Kudüs’ün başkent olduğu bağımsız Filistin Devleti şartları oluşturulmadan İsrail-Filistin anlaşmasına taraf olmayacağını söyledi. Yine uluslararası kararlara uymayan ve mültecilerin geri dönüşüne imkan vermeyen bir anlaşmayı kabul etmeyeceklerini sözlerine ekledi.

Yüzyıl Anlaşması ile ilgili ortaya çıkan sızıntılar, Amerika ile İsrail arasında suç ortaklığını da ifşa etmiş oldu. Örneğin, Batı Şeria’nın yüzde 90’ının Filistin Devleti sınırları içinde olacağı söylenmesine rağmen aslında Filistin Devleti’nin hakimiyet alanı yüzde 60 civarında. Zira plana göre Doğu Kudüs çevresindeki bazı yerleşim bölgeleri ve kutsal mekanlar İsrail’e verilecek.

Editörün Seçimi

Multimedya